- شناخت ویژگی های شهر (وضع موجود)

1-1- بررسی ساختار و خصوصیات عمده کالبدی شهر

الف – کاربری زمین

شهر بوشهر بر اساس سرشماری سال 1385 با جمعیت 169966 نفر مرکز و بزرگترین شهر استان است که نرخ رشد سالانه­ای در حدود 1.4 درصد به لحاظ جمعیتی دارد. این شهر در حدود 8296.08 هکتار وسعت دارد که از این سطح در حدود 2102.72 هکتار به اراضی شهری و 6193.36 هکتار به سایر اراضی (اراضی بایر و متروکه، اراضی نظامی، شوره زار، بوته زار، مسیل و مانداب و ... ) اختصاص دارد. در واقع بافت شهری با 2102.72 هکتار مساحت، 25 درصد از کل سطح شهر را در محدوده شهر را شامل می شود.

 


 

 

 

 

 

 

 

1- شناخت ویژگی های شهر (وضع موجود)

1-1- بررسی ساختار و خصوصیات عمده کالبدی شهر

الف – کاربری زمین

شهر بوشهر بر اساس سرشماری سال 1385 با جمعیت 169966 نفر مرکز و بزرگترین شهر استان است که نرخ رشد سالانه­ای در حدود 1.4 درصد به لحاظ جمعیتی دارد. این شهر در حدود 8296.08 هکتار وسعت دارد که از این سطح در حدود 2102.72 هکتار به اراضی شهری و 6193.36 هکتار به سایر اراضی (اراضی بایر و متروکه، اراضی نظامی، شوره زار، بوته زار، مسیل و مانداب و ... ) اختصاص دارد. در واقع بافت شهری با 2102.72 هکتار مساحت، 25 درصد از کل سطح شهر را در محدوده شهر را شامل می شود.

 

جدول شماره 1-1-1-  سهم اراضی با کاربری های مختلف در محدوده شهر

نوع کاربری

سطح

درصد

اراضی شهری

2102.72

25.35

سایر اراضی

اراضی بایر – متروکه

2957.02

35.64

اراضی نظامی

3172.42

38.24

مانداب، مسیل، آبراه، بوته­زار

63.92

0.77

جمع کل

8296.08

100

 

از بین کاربری های شهری کاربری مسکونی با 602.4 هکتار دارای بیشترین سهم و بعد از آن به ترتیب کاربری حمل و نقل و معابر، ورزشی تفریحی، اداری انتظامی در رده­های بعد قرار می گیرد. جدول شماره 2-1-1، سطح و سرانه کاربری های شهر بوشهر را در وضع موجود نشان می دهد.

 

 

نمودار شماره 1-1-1- سهم اراضی با کاربری های مختلف در محدوده شهر

 

 

بر مبنای برداشت کاربری اراضی و همانطور که درجدول نیز ملاحظه می شود، ازکل سطح بوشهر تنها 25.3 درصد از اراضی آن به اراضی شهری اختصاص دارد و مابقی آن به اراضی نظامی (38.2%)، مسیل، بوته­زار و اراضی بایر (36.3%) اختصاص یافته است.

از کل محدوده اختصاص یافته به اراضی با کاربری شهری، کاربری مسکونی با در بر گرفتن 30 درصد از کل این محدوده (در حدود 620 هکتار) بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است، بعد از آن شبکه معابر با اختصاص 28 درصد از کل اراضی با کاربری شهری (در حدود 585 هکتار) در رده بعدی قرار دارد. در مجموع در حدود 322.7 هکتار از این اراضی (معادل 15.4 درصد) به خدمات اجتماعی – رفاهی، 812 هکتار (معادل 38.6 درصد) به خدمات شهری و 302.6 هکتار (معادل 14.4 درصد) به سایر کاربری­ها اختصاص یافته است.

تقسیمات شهری

شهر بوشهر برمبنای ساختار و سازمان فضایی پیشنهادی طرح جامع شهر به 10 ناحیه تقسیم و 43 محله تقسیم شده است. در این تقسیم بندی اراضی نظامی شهر بوشهر را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم کرده است.

از کل نواحی، دو ناحیه 9 و 10 غیر مسکونی[1] می باشند. قسمت شمالی بوشهر با جمعیت 105487 (در سال 1385) و وسعت 1230.28 هکتار دارای تراکم ناخالص جمعیتی در حدود 86 نفر در هکتار و تراکم خالص جمعیتی 268 نفر در هکتارمی باشد.

قسمت جنوبی شهر با جمعیت 64479 نفر (در سال 1385) و مساحت 3826.45 هکتار دارای تراکم ناخالص و خالص جمعیتی به ترتیب 17 و 289 نفر در هکتار می باشد. مقایسه تراکم خالص جمعیتی دو قسمت شمالی و جنوبی بوشهر نشان می دهد که تراکم خالص جمعیتی در ناحیه جنوبی بیشتر است. جدول شماره 2-1-1 ، ساختار تقسیمات شهر و مشخصه­های آن را نشان می دهد. غیر مسکونی بودن نواحی 9 و 10 در قسمت جنوبی شهر از دلایل اصلی پائین بودن تراکم ناخالص جمعیتی در این قسمت از شهر می باشد.

 

 

جدول شماره 2-1-1-  سطح و سرانه کاربری های زمین شهر بوشهر – وضع موجود

نوع کاربری

سطح (هکتار)

درصد نسبت به کل سطح شهر

سرانه (مترمربع)

درصد نسبت به محدوده بافت پر شهری

اراضی شهری

مسکونی

مسکونی

602.4

7.26

35.44

28.65

مختلط مسکونی و سایر

18.71

0.23

1.1

0.89

خدمات اجتماعی رفاهی

آموزشی

51.35

0.62

3.02

2.44

آموزش عالی

51.76

0.62

3.05

2.46

خدمات فرهنگی – اجتماعی

10.54

0.13

0.62

0.5

مذهبی

13.33

0.16

0.78

0.63

بهداشتی – درمانی

21.84

0.26

1.29

1.04

جهانگردی – پذیرایی

10.3

0.12

0.61

0.49

ورزشی – تفریحی

82.47

0.99

4.85

3.92

اداری – انتظامی

81.12

0.98

4.77

3.85

جمع

322.71

3.89

18.98

15.35

خدمات شهری

پارک و فضای سبز

69.33

0.84

4.08

3.3

تجهیزات شهری

16.58

0.2

0.98

0.79

تأسیسات شهری

70.29

0.85

4.14

3.34

تجهیزات حمل و نقل

12.4

0.15

0.73

0.59

انبارها

58.07

0.7

3.42

2.76

شبکه معابر

585.33

7.06

34.44

27.84

جمع

812

9.78

47.76

38.62

تجاری خدماتی

44.13

0.53

2.06

2.1

سایر

اراضی در دست احداث

66.99

0.81

3.94

3.18

اسکله

59.26

0.71

3.49

2.82

باغ

24.34

0.29

1.43

1.16

دامپروری، دامداری و مرغداری

0.24

0

0.01

0.01

زندان و ندامتگاه

6.97

0.08

0.41

0.33

صنایع

65.3

0.79

3.84

3.1

کارگاه های شهری

62.25

0.75

3.66

2.96

شیلات

5.24

0.06

0.31

0.25

فرودگاه

2.86

0.03

0.17

0.14

موج شکن و اسکله

9.17

0.11

0.54

0.44

جمع

302.62

3.65

17.8

14.39

جمع

2102.72

25.35

123.68

100

 

سایر اراضی

اراضی نظامی

3172.42

38.24

186.65

 

مسیل و حرائم آن

55.5

0.67

3.27

 

بوته زار

8.42

0.1

0.5

 

اراضی بایر و متروکه

2957.02

35.64

173.98

 

جمع

6193.36

74.65

364.32

 

جمع کل محدوده شهر

8296.08

100

488.00

 

 169966=جمعیت شهر بوشهر سال 1385

مأخذ: مهندسین مشاور شهرو برنامه- برداشت میدانی، 1389

 

جدول شماره 3-1-1- بررسی شاخص های جمعیتی در نواحی شهر بوشهر

نواحی

جمعیت موجود 1385

وسعت (هکتار)

سطح مسکونی (هکتار)

تراکم ناخالص جمعیتی

تراکم خالص جمعیتی

شمال شهر

1

6236

93.4

16.7

67

373

3-2

7813

189.54

32.03

41

244

4

26740

288.94

104.4

93

196

5

40736

442.19

139.95

92

291

6

23962

216.21

101.7

111

236

کل شمال شهر

105487

1230.28

394.79

86

247

جنوب شهر

7

35396

402.68

117.01

303

303

8

28894

1333.07

104.92

22

275

9

188

1276.97

1.42

0

132

10

-

813.73

-

0

-

کل جنوب شهر

64479

3826.45

223.35

17

289

محدوده نظامی (پادگان) و نواحی ساحلی کنار پادگان

-

2339.35

-

-

-

کل شهر

169966

8296.08

618.13

21

261

  مأخذ: مهندسین مشاور شهر و برنامه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 4-1-1- ساختار تقسیمات شهر و مشخصه­های آن به تفکیک محلات

نواحی

محلات

جمعیت موجود (1385)

وسعت (هکتار)

سطح مسکونی (هکتار)

ترکم ناخالص جمعیتی

تراکم خالص جمعیتی

شمال بوشهر

1

1-1

6236

46.86

16.7

133

373

2-1

-

46.54

-

 

 

3-2

1-3-2

281

32.41

2.77

9

101

2-3-2

1782

33.19

7.88

54

226

3-3-2

1191

59.36

4.67

20

255

4-3-2

4559

45.52

16.71

100

273

5-3-2

-

19.06

-

-

-

کل ناحیه 2و3

7813

189.54

32.03

41

244

4

1-4

5278

51.03

20.15

103

264

2-4

1786

24.54

7.91

73

226

3-4

3521

59.02

14.43

60

244

4-4

3873

44.36

16.73

87

232

5-4

7451

63.96

28.12

116

265

6-4

4831

46.03

17.07

105

283

کل ناحیه 4

26740

288.94

104.4

93

256

5

1-5

4683

33.19

10.35

141

452

2-5

5679

67.41

19.31

83

294

3-5

3654

27.14

12.04

135

303

4-5

4621

31.89

15.1

144

306

5-5

6846

46.73

25.74

147

266

6-5

4549

39.81

19.78

114

230

7-5

3382

28.27

13.73

120

246

8-5

7317

58.94

22.39

124

327

9-5

5

107.79

1.52

-

-

کل ناحیه 5

40736

442.19

139.95

92

291

6

1-6

3525

26.52

12.44

133

283

2-6

4773

32.79

19.31

144

247

3-6

4164

42.65

18.56

98

225

4-6

3597

38.17

19.12

95

188

5-6

5783

45.98

23.22

126

249

6-6

2120

30.10

9.04

71

236

کل ناحیه 6

23962

216.21

101.7

111

236

 

 

 

105487

1230.28

394.79

86

274

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ادامه جدول شماره 4-1-1- ساختار تقسیمات شهر و مشخصه­های آن به تفکیک محلات

نواحی

محلات

جمعیت موجود (1385)

وسعت (هکتار)

سطح مسکونی (هکتار)

ترکم ناخالص جمعیتی

تراکم خالص جمعیتی

جنوب بوشهر

 

1-7

1205

13.30

4.61

91

261

2-7

6878

43.48

21.18

158

325

3-7

4707

40.22

15.6

117

302

4-7

7148

88.40

22.48

81

318

5-7

5786

61.91

20.12

93

289

6-7

9514

68.56

25.71

139

139

7-7

157

86.80

7.33

2

21

کل ناحیه 7

35396

402.68

117.01

88

303

8

1-8

9703

96.89

29.7

100

327

2-8

5259

94.36

17.85

56

294

3-8

3471

46.28

13.58

75

256

4-8

3709

60.79

15.09

61

247

5-8

3671

150.20

12.24

24

300

6-8

2209

145.28

10.81

15

205

7-8

854

177.47

5.6

8

155

8-8

19

42.40

0.04

-

-

کل ناحیه 8

28894

1333.07

104.92

22

275

9

188

1276.097

1.42

-

132

10

-

813.73

-

-

-

کل جنوب بوشهر

64479

3826.45

223.35

17

289

کل شهر

169966

8296.08

618.13

21

275

مأخذ: مهندسین مشاور شهر و برنامه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1-1- بررسی کاربری زمین در نواحی مختلف شهر و تعیین نقش و عملکرد آنها

 همانطور که دربخش پیشین نیز بیان شد، شهر بوشهر به دو بخش شمالی و جنوبی در قالب 10 ناحیه و 43 محله تقسیم شده است، ناحیه شمالی شهر (اراضی بالای پادگان نیروی هوایی) شامل نواحی 1، 3-2، 4، 5 و 6 بوده که دارای جمعیتی در حدود 105487 نفر و بخش جنوبی شهر (اراضی پائین پادگان نیروی هوایی) شامل نواحی 7، 8، 9 و 10 می باشد که دارای جمعیتی در حدود 64479 نفر می باشد.

بخش شمالی سطحی معادل 1230.28 هکتار و بخش جنوبی شهر مساحتی در حدود 2989.44 هکتار را به خود اختصاص داده است.

جدول شماره 5-1-1، سطح و سرانه کاربری های مختلف را در دو بخش شمالی و جنوبی شهر بوشهر نشان می دهد.

از بخش شمالی شهر سطحی در حدود 548.47 هکتار به اراضی مستحدثات شامل کاربری های مسکونی، مختلط مسکونی و سایر، آموزشی، تجاری خدماتی، خدمات فرهنگی اجتماعی، بهداشتی درمانی، مذهبی، پارک و فضای سبز، ورزشی تفریحی، گردشگری و پذیرایی، تجهیزات شهری و مختلط غیر مسکونی اختصاص یافته است (در حدود 45 درصد از کل بخش شمالی شهر) و مابقی اراضی با مساحتی در حدود 681.8 هکتار(55 درصد از کل بخش شمالی) به سایر کاربری ها اختصاص یافته است. سرانه کاربری مستحدثات در بخش شمالی 52 مترمربع می باشد. از کل بخش شمالی، 31 درصد اراضی به کاربری مسکونی، 26 درصد به شبکه معابر، 8.5 درصد به اراضی بایر اختصاص یافته است. سرانه کاربری مسکونی دربخش شمالی در حدود36 مترمربع می باشد.

بخش جنوبی شهر بوشهر مساحتی در حدود 2989.44 هکتار را به خود اختصاص داده است، که از این سطح در حدود 2073.3 هکتار (معادل 69.35 درصد از بخش جنوبی شهر) به اراضی بایر اختصاص یافته است. از کل بخش جنوبی شهر مساحتی در حدود 343.83 هکتار به کاربری مستحدثات شامل کاربری های مسکونی، مختلط مسکونی و سایر، آموزشی، تجاری خدماتی، خدمات فرهنگی اجتماعی، بهداشتی درمانی، مذهبی، پارک و فضای سبز، ورزشی تفریحی، گردشگری و پذیرایی، تجهیزات شهری و مختلط غیرمسکونی اختصاص یافته است.

در واقع در بخش جنوبی شهر کاربری مسکونی با مساحتی در حدود 219.34 هکتار تنها 7.34 درصد از کل بخش جنوبی شهر را در بر گرفته است، همچنین لازم به ذکر است شبکه معابر با اختصاص 216.52 هکتار در حدود 7.24 درصد ازسطح محدوده جنوبی را به خود اختصاص داده است.

مقایسه سرانه کاربری های شهری دو بخش شمال و جنوب شهر بوشهر نشان می دهد که بخش جنوبی شهر بوشهر به لحاظ کاربری تجهیزات شهری، گردشگری و پذیرایی، ورزشی تفریحی، پارک و فضای سبز، بهداشتی درمانی در وضعیت بهتری در مقایسه با بخش شمالی شهر قرار دارد، در عوض سرانه کاربری های مسکونی، آموزشی، خدمات فرهنگی اجتماعی و مذهبی در بخش شمال بوشهر وضعیت بهتری در مقایسه با بخش جنوبی شهر دارد.

 

2-1-1- تعیین محدوده محلات و نواحی

بر اساس مطالعات و ساختار تعریف شده، شهر به 10 ناحیه و 43 محله تقسیم شده است. 2 مرکز شهری، 10 مرکز ناحیه در آن مشخص شده که در طی فرایند مکانیابی و طراحی آن به مسایلی همچون مورفولوژی بافت، نقش و عملکرد پهنه موردنظر در کل شهر و قابلیتهای موجود در پهنه توجه شده است. محدوده پیرامونی میدان انقلاب که از دیرباز به عنوان مرکز تجاری شهر مطرح بوده است، همچنان به عنوان اولین مرکز شهری بوشهر تثبیت می­شود. خیابان امام خمینی نیز به عنوان مرکز تجاری – اداری شهر پیشنهاد شده است تا با توجه به دلایل عنوان شده، پاسخگوی نیازهای روز افزون شهر باشد.

مراکز نواحی به جهت تمرکز فعالیت در نقاط شاخص، به گونه­ای طراحی شده­اند که بر اساس ضوابط درنظر گرفته شده، برای سرمایه­گذاران جذابیت بیشتری داشته باشند و از پراکنش کاربریهای مهم، حداقل در سطح ناحیه جلوگیری شود. در مورد مراکز محلات نیز سعی شده است از همین سیاست استفاده شود؛ با این تفاوت که مقیاس آن تا حد محله تقلیل پیدا می­کند و کاربریهای مجاز برای فعالیت به عملکردهای محله­ای محدود می­شوند.

 

 

جدول شماره 5-1-1- سطح و سرانه کاربری  های شهری  به تفکیک  پهنه شمالی و جنوبی شهر بوشهر

کاربری

محدوده شمالی شهر

محدوده جنوبی بوشهر

سطح

درصد نسبت به مستحدثات

سرانه m2

درصد نسبت به کل

سطح

درصد نسبت به مستحدثات

سرانه m2

درصد نسبت به کل

مستحدثات

مسکونی

380.08

69.30

36.04

30.89

219.34

63.79

34.01

7.34

مختلط مسکونی و سایر

14.71

2.68

1.4

1.20

4.00

1.16

0.62

0.13

آموزشی

34.81

6.35

3.3

2.83

16.54

4.81

2.56

0.55

تجاری خدماتی

26.24

4.78

2.5

2.13

16.55

4.81

2.56

0.55

خدمات فرهنگی اجتماعی

7.24

1.32

0.68

0.59

3.30

0.96

0.51

0.11

بهداشتی درمانی

9.58

1.75

0.91

0.78

12.26

3.57

1.9

0.41

مذهبی

10.19

1.86

0.97

0.83

3.14

0.91

0.48

0.10

پارک و فضای سبز

23.86

4.35

2.26

1.94

27.74

8.07

4.3

0.93

ورزشی تفریحی

31.91

5.82

3.02

2.59

50.56

14.70

7.84

1.69

گردشگری و پذیرایی

3.16

0.58

0.3

0.26

7.14

2.08

1.11

0.24

تجهیزات شهری

6.49

1.18

0.61

0.53

6.54

1.90

1.01

0.22

مختلط غیر مسکونی

0.17

0.03

0.02

0.01

0.00

0.00

0

0.00

جمع

548.47

100.00

51.99

44.58

343.83

100.00

53.32

11.50

سایر

تأسیسات شهری

6.83

 

 

0.55

56.50

 

 

1.89

اداری انتظامی

34.70

 

 

2.82

40.27

 

 

1.35

در دست احداث

26.42

 

 

2.15

40.20

 

 

1.34

اسکله

59.26

 

 

4.82

0.00

 

 

0.00

آموزش عالی

9.59

 

 

0.78

42.17

 

 

1.41

انبارها

20.21

 

 

1.64

37.86

 

 

1.27

باغ

3.54

 

 

0.29

20.80

 

 

0.70

بایر و فاقد کاربری

103.93

 

 

8.45

2073.27

 

 

69.35

بوته زار

0.00

 

 

0.00

8.42

 

 

0.28

تجهیزات حمل و نقل

6.61

 

 

0.54

1.53

 

 

0.05

دامپروری و دامداری و مرغداری

0.00

 

 

0.00

0.24

 

 

0.01

راه

316.56

 

 

25.73

216.52

 

 

7.24

زندان-ندامتگاه

0.54

 

 

0.04

6.43

 

 

0.22

شیلات

5.24

 

 

0.43

0.00

 

 

0.00

صنایع

48.82

 

 

3.97

16.48

 

 

0.55

فرودگاه

2.86

 

 

0.23

0.00

 

 

0.00

کارگاههای شهری

7.41

 

 

0.60

54.79

 

 

1.83

مسیل و حرائم آن

0.00

 

 

0.00

14.15

 

 

0.47

موج شکن و اسکله

0.00

 

 

0.00

9.17

 

 

0.31

نظامی

29.31

 

 

2.38

6.81

 

 

0.23

جمع

681.81

 

 

55.42

2645.61

 

 

88.50

جمع

1230.28

 

 

100.00

2989.44

 

 

100.00

مأخذ: مهندسین مشاور شهرو برنامه – برداشت میدانی 138

 

مقایسه سرانه کاربری های شهری نواحی شمال شهر بوشهر (نواحی 1، 3-2، 4، 5 و 6)؛ که ناحیه یک (بافت قدیمی شهر بوشهر) در مقایسه با سایر نواحی شمال شهر بوشهر به لحاظ کاربری های خدماتی و اجتماعی رفاهی کمبود بیشتری وجود دارد. لازم به ذکر است که سرانه کاربری های خدماتی رفاهی اجتماعی در ناحیه 2 و 3 در مقایسه با سایر نواحی بالاتر است این موضوع نشان از تمرکز این کاربری ها در ناحیه فوق­الذکر است. لازم به ذکر است که در بخش جنوبی شهر بوشهر، (شامل نواحی 7، 8، 9 و 10 ) ، نواحی 9 و 10 غیرمسکونی می باشد. مقایسه دو ناحیه 7 و 8 در بخش جنوبی حاکی از کمبود فضاهای خدماتی اجتماعی و رفاهی در این نواحی است. بررسی سطح و سرانه کاربری های شهری در دو ناحیه 7 و 8 (نواحی بخش جنوبی) نشانگر وضعیت مطلوب کاربری بهداشتی درمانی و کاربری ورزشی تفریحی در ناحیه 8 می باشد.

مقایسه سرانه کاربری پارک و فضای سبزدردو ناحیه 7 و 8 نشان از وضعیت مطلوب ناحیه 7 در مورد این کاربری را دارد

جداول شماره 6-1-1 و 7-1-1 و 8-1-1، سطح، درصد و سرانه کاربری های شهری را در نواحی شهر بوشهر به تفکیک نشان می دهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار شماره 3-1-1- مقایسه درصد کاربری های مستحدثات در محدوده شمالی شهر بوشهر

 

 

 

نمودار شماره 4-4-4- مقایسه درصد کاربری های مستحدثات در محدوده جنوبی شهر بوشهر

 


جدول شماره 6-1-1- بررسی و مقایسه سرانه کاربری زمین به تفکیک نواحی شهر بوشهر

 

1

2-3

4

5

6

7

8

9

10

مستحدثات

مسکونی

15.95

29.88

101.18

134.41

98.66

114.45

103.84

1.05

0.00

مختلط مسکونی و سایر

0.75

2.15

3.22

5.54

3.04

2.56

1.08

0.37

0.00

آموزشی

0.39

10.74

8.35

9.90

5.43

5.13

5.05

6.36

0.00

تجاری خدماتی

2.68

10.03

4.69

6.48

2.37

2.11

1.77

12.67

0.92

خدمات فرهنگی اجتماعی

1.28

3.72

0.74

0.85

0.65

2.87

0.43

0.00

0.00

بهداشتی درمانی

0.13

4.13

1.98

1.49

1.86

0.53

11.14

0.59

0.00

مذهبی

1.65

1.99

3.76

1.92

0.87

0.83

2.30

0.00

0.00

پارک و فضای سبز

3.93

8.20

4.91

5.60

1.22

22.08

5.28

0.39

0.05

ورزشی تفریحی

0.29

9.16

11.35

8.23

2.88

6.92

43.44

0.20

0.00

گردشگری و پذیرایی

0.64

1.50

0.46

0.06

0.50

7.05

0.00

0.09

0.00

تجهیزات شهری

0.00

1.25

0.11

4.99

0.14

3.01

1.96

1.57

3.54

مختلط غیر مسکونی

0.00

0.00

0.07

0.10

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

جمع

27.68

82.76

140.82

179.59

117.62

167.54

176.29

23.29

4.51

سایر

تأسیسات شهری

0.04

1.91

1.14

2.14

1.60

3.04

52.81

0.64

6.54

اداری انتظامی

0.26

14.34

10.27

4.78

5.05

5.22

2.27

32.78

6.15

در دست احداث

0.41

3.57

8.73

7.27

6.45

6.54

31.25

2.40

0.33

اسکله

44.70

11.96

0.00

2.61

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

آموزش عالی

0.49

7.61

1.23

0.26

0.00

31.38

10.79

0.00

0.00

انبارها

0.00

0.48

0.60

18.64

0.48

0.71

10.67

26.49

0.00

باغ

0.13

0.00

2.21

0.32

0.88

5.50

15.30

0.00

0.00

بایر و فاقد کاربری

5.29

6.30

37.73

41.63

12.99

77.97

903.93

1091.36

740.77

بوته زار

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

1.03

7.04

0.35

0.00

تجهیزات حمل و نقل

0.00

3.20

0.25

3.14

0.02

0.04

0.00

1.48

4.26

دامپروری و دامداری و مرغداری

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.14

0.10

0.00

راه

14.30

49.76

79.24

114.71

58.56

84.82

98.70

33.00

12.48

زندان-ندامتگاه

0.00

0.00

0.00

0.54

0.00

0.00

0.00

6.43

0.00

شیلات

0.00

5.24

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

صنایع

0.00

0.00

0.00

48.00

0.82

4.06

1.33

11.09

0.00

فرودگاه

0.00

0.00

0.00

0.00

2.86

0.00

0.00

0.00

0.00

کارگاههای شهری

0.08

0.92

0.88

4.23

1.30

0.30

20.67

33.82

0.00

مسیل و حرائم آن

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.42

13.73

38.68

موج شکن و اسکله

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

9.17

0.00

0.00

0.00

نظامی

0.01

1.48

5.87

14.35

7.60

5.35

1.46

0.00

0.00

جمع

65.72

106.78

148.13

262.60

98.59

235.14

1156.79

1253.69

809.22

جمع

 

93.40

189.54

288.94

442.19

216.21

402.68

1333.07

1276.97

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 7-1-1- بررسی مقایسه سهم کاربری مستحدثات به تفکیک نواحی شهر بوشهر

کاربری

1

2-3

4

5

6

7

8

9

10

مستحدثات

مسکونی

57.62

36.11

71.85

74.85

83.88

68.31

58.91

4.49

0.00

مختلط مسکونی و سایر

2.72

2.60

2.28

3.09

2.59

1.53

0.61

1.57

0.00

آموزشی

1.41

12.98

5.93

5.51

4.62

3.06

2.86

27.32

0.00

تجاری خدماتی

9.68

12.12

3.33

3.61

2.01

1.26

1.01

54.42

20.28

خدمات فرهنگی اجتماعی

4.63

4.50

0.53

0.47

0.55

1.71

0.24

0.00

0.00

بهداشتی درمانی

0.46

4.99

1.40

0.83

1.58

0.32

6.32

2.54

0.00

مذهبی

5.94

2.41

2.67

1.07

0.74

0.50

1.31

0.00

0.00

پارک و فضای سبز

14.18

9.91

3.48

3.12

1.04

13.18

2.99

1.66

1.17

ورزشی تفریحی

1.04

11.07

8.06

4.58

2.45

4.13

24.64

0.87

0.00

گردشگری و پذیرایی

2.32

1.82

0.32

0.04

0.43

4.21

0.00

0.37

0.00

تجهیزات شهری

0.00

1.51

0.08

2.78

0.12

1.80

1.11

6.76

78.45

مختلط غیر مسکونی

0.00

0.00

0.05

0.06

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

جمع

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 8-1-1- بررسی و مقایسه سهم کاربری زمین به تفکیک نواحی شهر بوشهر

 

1

2-3

4

5

6

7

8

9

10

مستحدثات

مسکونی

17.08

15.77

35.02

30.40

45.63

28.42

7.79

0.08

0.00

مختلط مسکونی و سایر

0.81

1.14

1.11

1.25

1.41

0.64

0.08

0.03

0.00

آموزشی

0.42

5.67

2.89

2.24

2.51

1.27

0.38

0.50

0.00

تجاری خدماتی

2.87

5.29

1.62

1.47

1.10

0.52

0.13

0.99

0.11

خدمات فرهنگی اجتماعی

1.37

1.96

0.26

0.19

0.30

0.71

0.03

0.00

0.00

بهداشتی درمانی

0.13

2.18

0.68

0.34

0.86

0.13

0.84

0.05

0.00

مذهبی

1.76

1.05

1.30

0.43

0.40

0.21

0.17

0.00

0.00

پارک و فضای سبز

4.20

4.33

1.70

1.27

0.56

5.48

0.40

0.03

0.01

ورزشی تفریحی

0.31

4.83

3.93

1.86

1.33

1.72

3.26

0.02

0.00

گردشگری و پذیرایی

0.69

0.79

0.16

0.01

0.23

1.75

0.00

0.01

0.00

تجهیزات شهری

0.00

0.66

0.04

1.13

0.06

0.75

0.15

0.12

0.44

مختلط غیر مسکونی

0.00

0.00

0.02

0.02

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

جمع

29.64

43.67

48.74

40.61

54.40

41.61

13.22

1.82

0.55

سایر

تأسیسات شهری

0.04

1.01

0.39

0.48

0.74

0.76

3.96

0.05

0.80

اداری انتظامی

0.28

7.56

3.55

1.08

2.34

1.30

0.17

2.57

0.76

در دست احداث

0.44

1.88

3.02

1.64

2.98

1.63

2.34

0.19

0.04

اسکله

47.85

6.31

0.00

0.59

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

آموزش عالی

0.52

4.01

0.43

0.06

0.00

7.79

0.81

0.00

0.00

انبارها

0.00

0.26

0.21

4.22

0.22

0.18

0.80

2.07

0.00

باغ

0.14

0.00

0.76

0.07

0.41

1.37

1.15

0.00

0.00

بایر و فاقد کاربری

5.66

3.32

13.06

9.41

6.01

19.36

67.81

85.47

91.03

بوته زار

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.25

0.53

0.03

0.00

تجهیزات حمل و نقل

0.00

1.69

0.09

0.71

0.01

0.01

0.00

0.12

0.52

دامپروری و دامداری و مرغداری

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.01

0.01

0.00

راه

15.31

26.25

27.42

25.94

27.08

21.06

7.40

2.58

1.53

زندان-ندامتگاه

0.00

0.00

0.00

0.12

0.00

0.00

0.00

0.50

0.00

شیلات

0.00

2.76

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

صنایع

0.00

0.00

0.00

10.86

0.38

1.01

0.10

0.87

0.00

فرودگاه

0.00

0.00

0.00

0.00

1.32

0.00

0.00

0.00

0.00

کارگاههای شهری

0.09

0.49

0.30

0.96

0.60

0.07

1.55

2.65

0.00

مسیل و حرائم آن

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.03

1.08

4.75

موج شکن و اسکله

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

2.28

0.00

0.00

0.00

نظامی

0.01

0.78

2.03

3.25

3.51

1.33

0.11

0.00

0.00

جمع

70.36

56.33

51.26

59.39

45.60

58.39

86.78

98.18

99.45

جمع

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

100.00

3-1-1- بررسی سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدمات رفاهی درمحلات

علاوه بر بررسی نواحی به لحاظ سطح و سرانه کاربری خدماتی، سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدماتی در سطح محلات نیز به تفکیک محلات هر ناحیه مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.

جداول زیر سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدماتی را در سطح محلات نشان می دهد.

 

الف: محلات نواحی بخش شمالی

محلات ناحیه 1:

این ناحیه که در شمالی ترین قسمت شهر قرار دارد و در واقع بافت قدیمی شهر بوشهر می باشد، به دو محله تقسیم شده است. محله 1-1 دارای جمعیت 6236 نفر در سال 1385 بوده است و محله 2-1 که به کاربری های فراشهری (شیلات، اسکله، بندرگاه و ...) اختصاص دارد فاقد جمعیت می باشد. بررسی کاربری های مسکونی و خدماتی در محله 1-1 حاکی از کمبود فضاهای خدماتی رفاهی در کاربری های آموزشی، بهداشتی درمانی، ورزشی تفریحی و گردشگری و پذیرایی می باشد. ناحیه دارای مساحتی حدود 93.4 هکتار می باشد که از این سطح، مساحتی در حدود 27.68 هکتار (29.63 درصد از کل ناحیه 1) به مستحدثات اختصاص دارد.

جدول شماره 9-1-1، سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی را در ناحیه یک به تفکیک محلات آن نشان می دهد.

جدول شماره 9-1-1- بررسی سطح و سرانه کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی در ناحیه 1 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

کل ناحیه 1 

جمعیت محله 1 = 6236 

محله 2

محله 1

کاربری

 سرانه m2

 سرانه m2

درصد

مساحت

درصد

مساحت

 25.58

 25.58

0.00

 

60.81

15.95

مسکونی

 7.21

 1.2

0.00

 

2.88

0.75

مختلط مسکونی و سایر

 0.63

 0.63

0.00

 

1.49

0.39

آموزشی

 4.30

 4.15

6.52

0.09

9.86

2.59

تجاری خدماتی

 2.06

 1.49

24.39

0.35

3.54

0.93

خدمات فرهنگی اجتماعی

 0.2

 0.2

0.00

 

0.48

0.13

بهداشتی درمانی

 2.64

 1.91

31.17

0.45

4.55

1.19

مذهبی

 6.30

 6.3

0.00

0.00

14.97

3.93

پارک و فضای سبز

 0.64

 0.64

0.00

 

1.09

0.29

ورزشی تفریحی

 1.03

 0.14

37.92

0.55

0.35

0.09

گردشگری و پذیرایی

 -

 -

0.00

0.00

0.00

0.00

تجهیزات شهری

 -

 -

0.00

 

0.00

0.00

مختلط غیر مسکونی

 44.38

 42.06

100

1.45

100

26.23

جمع

 

محلات ناحیه 3-2 :

کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی شهر بوشهر با عملکرد شهری و فراشهری عمدتاً در ناحیه 2و3 قرار گرفته است. این ناحیه به لحاظ ساختار و سازمان فضایی به 5 محله تقسیم شده است. جدول شماره 10-1-1 سطح، سرانه و درصد کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی را به تفکیک محلات آن نشان می­دهد.

 

جدول شماره 10-1-1- بررسی سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی در ناحیه 2و3 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کاربری اراضی

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

0.00

 

68.47

15.61

17.51

4.12

50.77

7.40

12.94

2.74

مسکونی

0.00

 

4.82

1.10

2.31

0.55

3.31

0.48

0.13

0.03

مختلط مسکونی و سایر

0.00

 

8.26

1.88

21.21

5.00

8.45

1.23

12.39

2.63

آموزشی

100.00

0.61

14.34

3.27

22.41

5.28

3.52

0.51

1.67

0.35

تجاری خدماتی

0.00

 

0.00

 

2.33

0.55

7.44

1.08

9.86

2.09

خدمات فرهنگی اجتماعی

0.00

 

0.00

 

12.87

3.03

0.39

0.06

4.91

1.04

بهداشتی درمانی

0.00

 

1.13

0.26

1.41

0.33

6.97

1.02

1.82

0.39

مذهبی

0.00

0.00

1.18

0.27

9.55

2.25

2.24

0.33

25.26

5.36

پارک و فضای سبز

0.00

 

1.01

0.23

5.02

1.18

16.92

2.47

24.90

5.28

ورزشی تفریحی

0.00

 

0.79

0.18

0.36

0.08

0.00

 

5.85

1.24

گردشگری و پذیرایی

0.00

0.00

0.00

0.00

5.03

1.19

0.00

0.00

0.29

0.06

تجهیزات شهری

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

مختلط غیر مسکونی

100

0.61

100

22.80

100

23.56

100

14.58

100

21.21

جمع

 

 

ناحیه 2و3 مساحتی در حدود 189.54 هکتار از سطح شهر بوشهر را به خود اختصاص داده است که از این سطح در حدود 82.76 هکتار (43.7 هکتار) به کاربری های مستحدثات اختصاص دارد. در حدود 50.73 هکتار از سطح این ناحیه به کاربری های آموزشی، تجاری خدماتی، خدمات فرهنگی اجتماعی، بهداشتی درمانی، مذهبی، پراک و فضای سبز، ورزشی تفریحی، گردشگری و پذیرایی و تجهیزات شهری اختصاص دارد، که در مقایسه با سایر نواحی بیشتر است.

محله 5-3-2 این ناحیه، فاقد جمعیت می باشد. در حدود 90 درصد از سطح این محله (17.2 هکتار) به کاربری اسکله و شیلات اختصاص دارد.

 

ناحیه 4 که شامل محلات سنگی غربی، بنمانع و جفره می باشد به 5 محله تقسیم شده است و نقش وعملکرد این ناحیه مسکونی می باشد.

جدول شماره 11-1-1، سطح، سرانه و درصد کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی را به تفکیک محلات آن را نشان می دهد.

مقایسه سرانه کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی محلات مختلف این ناحیه نشان می دهد که کاربری آموزشی در محله 1و5، کاربری ورزشی تفریحی در محلات 2و3، کاربری پارک و فضای سبز در محله 3و6 در وضعیت مناسب تری در مقایسه با سایر کاربری ها قرار دارند.

جدول شماره 11-1-1- بررسی سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی در ناحیه 4 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کاربری اراضی

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

81.69

16.66

76.77

27.25

71.57

16.00

67.15

14.35

68.92

7.74

64.00

19.18

مسکونی

1.99

0.41

2.44

0.87

3.27

0.73

0.36

0.08

1.47

0.17

3.24

0.97

مختلط مسکونی و سایر

1.11

0.23

6.76

2.40

4.36

0.97

1.61

0.34

0.31

0.03

14.61

4.38

آموزشی

1.04

0.21

2.95

1.05

1.05

0.23

1.29

0.28

1.31

0.15

9.24

2.77

تجاری خدماتی

0.54

0.11

0.66

0.23

0.00

 

0.00

 

0.24

0.03

1.24

0.37

خدمات فرهنگی اجتماعی

0.00

 

2.68

0.95

2.36

0.53

0.28

0.06

0.00

 

1.46

0.44

بهداشتی درمانی

1.06

0.22

1.63

0.58

11.20

2.50

0.54

0.12

0.74

0.08

0.88

0.26

مذهبی

9.96

2.03

0.75

0.27

1.24

0.28

10.28

2.20

0.47

0.05

0.28

0.08

پارک و فضای سبز

2.46

0.50

5.23

1.86

4.95

1.11

17.01

3.63

25.54

2.87

4.61

1.38

ورزشی تفریحی

0.00

 

0.00

 

0.00

 

1.48

0.32

0.00

 

0.46

0.14

گردشگری و پذیرایی

0.00

0.00

0.01

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

1.00

0.11

0.00

0.00

تجهیزات شهری

0.14

0.03

0.12

0.04

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

مختلط غیر مسکونی

100

20.40

100

35.50

100

22.35

100

21.37

100

11.22

100

29.97

جمع

 

محلات ناحیه 5:

ناحیه 5 که شامل محلات سنگی شرقی، شکری، پودر، صلح­آباد و هلالی می باشد، به 9 محله تقسیم شده است. نقش و عملکرد غالب این ناحیه بدون در نظر گرفتن محله 9 نیز مسکونی می باشد. عملکرد غالب محله 9 صنعتی است. به طوریکه در حدود 50 درصد ازاین محله به صنایع و انبارها اختصاص دارد.

مقایسه سرانه کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی در محلات مختلف این ناحیه حاکی از کمبود فضاهای خدمات اجتماعی رفاهی در سطح محلات این ناحیه دارد . البته لازم به ذکر است که سرانه کاربری آموزشی در محلات 1، 3 و 7 این ناحیه در مقایسه با سایر نواحی در وضعیت مناسب تری قرار دارد.

جدول شماره 12-1-1، سطح و درصد کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی محلات ناحیه 5 را نشان می­دهد.

 

 

 

جدول شماره 12-1-1- بررسی سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی در ناحیه 5 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 9

محله 8

محله 7

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کاربری اراضی

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

92.13

1.52

67.06

21.64

76.25

13.14

81.26

43.65

82.36

14.47

69.44

11.04

71.95

18.91

67.09

10.04

مسکونی

0.00

 

2.33

0.75

3.40

0.59

3.49

1.87

3.58

0.63

6.26

1.00

1.52

0.40

2.06

0.31

مختلط مسکونی و سایر

0.00

 

4.03

1.30

6.62

1.14

3.57

1.92

3.75

0.66

14.89

2.37

3.67

0.96

10.35

1.55

آموزشی

7.87

0.13

3.89

1.25

3.74

0.64

2.79

1.50

4.41

0.78

3.05

0.48

3.95

1.04

4.38

0.66

تجاری خدماتی

0.00

 

0.71

0.23

0.26

0.04

0.71

0.38

0.00

 

0.00

 

0.00

 

1.28

0.19

خدمات فرهنگی اجتماعی

0.00

 

0.06

0.02

1.39

0.24

1.31

0.70

0.00

 

1.65

0.26

1.02

0.27

0.00

 

بهداشتی درمانی

0.00

 

2.26

0.73

1.56

0.27

0.21

0.11

0.49

0.09

1.13

0.18

1.32

0.35

1.34

0.20

مذهبی

0.00

0.00

2.06

0.67

0.00

0.00

3.90

2.10

0.44

0.08

3.17

0.50

1.71

0.45

12.11

1.81

پارک و فضای سبز

0.00

 

5.10

1.65

3.48

0.60

2.08

1.12

4.76

0.84

0.40

0.06

14.42

3.79

1.21

0.18

ورزشی تفریحی

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.21

0.04

0.00

 

0.00

 

0.17

0.03

گردشگری و پذیرایی

0.00

0.00

12.38

4.00

3.31

0.57

0.57

0.31

0.00

0.00

0.00

0.00

0.46

0.12

0.00

0.00

تجهیزات شهری

0.00

 

0.13

0.04

0.00

 

0.11

0.06

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

مختلط غیر مسکونی

100

1.65

100

32.27

100

17.24

100

53.72

100

17.57

100

15.89

100

26.28

100

14.96

جمع

 

 

 

محلات ناحیه 6:

ناحیه 6 که در قسمت شمالی اراضی پادگان نیروی هوایی قرار دارد دارای مساحتی در حدود 216.21 هکتار و جمعیتی در حدود 23962 نفر می باشد.

این ناحیه شامل محلات باغ زهرا، بیسیم، باغ نار، نیدی و عسلی می باشد، این ناحیه به 6 محله تقسیم شده است.

عملکرد غالب این ناحیه و محلات آن مسکونی می باشد. مقایسه سرانه کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی در محلات مختلف این ناحیه حاکی از کمبود فضاهای خدمات اجتماعی رفاهی در سطح محلات این ناحیه دارد. لازم به ذکر است که سرانه کاربری آموزشی در محلات 2، 4، 5 و 6 این ناحیه درمقایسه با محلات 1 و 3 وضعیت بهتری دارد، همچنین سرانه کاربری بهداشتی درمانی در محله 3 این ناحیه در حدود 3.5 مترمربع است. جدول شماره 13-1-1، سطح و درصد کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی محلات ناحیه 6 را نشان می دهد.

جدول شماره 13-1-1- بررسی سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی در ناحیه 6 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کاربری اراضی

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

76.78

8.94

85.34

22.55

83.84

18.54

80.11

17.72

88.26

18.80

86.36

12.11

مسکونی

0.84

0.10

2.54

0.67

2.60

0.58

3.81

0.84

2.44

0.52

2.39

0.33

مختلط مسکونی و سایر

5.44

0.63

4.55

1.20

6.41

1.42

1.38

0.30

5.55

1.18

4.95

0.69

آموزشی

0.56

0.07

3.57

0.94

1.21

0.27

3.01

0.67

1.37

0.29

0.95

0.13

تجاری خدماتی

0.00

 

0.00

 

0.08

0.02

2.49

0.55

0.38

0.08

0.00

 

خدمات فرهنگی اجتماعی

0.00

 

0.96

0.25

0.00

 

6.63

1.47

0.34

0.07

0.47

0.07

بهداشتی درمانی

1.54

0.18

1.18

0.31

0.00

 

0.62

0.14

1.13

0.24

0.00

 

مذهبی

4.93

0.57

0.00

0.00

0.32

0.07

0.00

0.00

0.00

0.00

4.09

0.57

پارک و فضای سبز

5.85

0.68

1.33

0.35

5.40

1.19

1.96

0.43

0.52

0.11

0.80

0.11

ورزشی تفریحی

4.06

0.47

0.00

 

0.12

0.03

0.00

 

0.00

 

0.00

 

گردشگری و پذیرایی

0.00

0.00

0.53

0.14

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

تجهیزات شهری

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

مختلط غیر مسکونی

100

11.64

100

26.42

100

22.11

100

22.12

100

21.29

100

14.03

جمع

 

 

 

 

 

 

محلات نواحی بخش جنوبی:

محلات ناحیه 7 که در قسمت غربی پادگان نیروی دریایی واقع است، دارای مساحتی در حدود 402.7 هکتار و جمعیتی معادل 35396 نفر در سال 1385 می باشد. این ناحیه بر مبنای ساختار و سازمان فضایی به 6 محله تقسیم شده است. محلات مخ بلند، دواس، شغاب، چلالی، خواجه ها، بهمنی و میرعلمدار در این ناحیه قرار دارند.

به جز محله 7 (اراضی جنوب شغاب جلالی و حاشیه خلیج فارس ) که در حدود 70 درصد اراضی آن به کاربری پارک و فضای سبز و گردشگری پذیرایی اختصاص دارد، عملکرد غالب سایر محلات مسکونی می­باشد. جدول شماره 14-1-1، سطح و درصد کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی را به تفکیک محلات ناحیه 7 نشان می دهد.

مقایسه سرانه کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی در محلات مختلف این ناحیه (به جز محله 7)، حاکی ازکمبود فضاهایآموزشی، تجاری خدماتی(به جز محله 4)، خدمات فرهنگی اجتماعی (بجز محله 5)، ورزشی تفریحی (بجز محلات 4و 5)، پارکو فضای سبز (بجز محله 5)، گردشگری و پذیرایی تجهیزات شهری دارد.

 

 

جدول شماره 14-1-1- بررسی سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی در ناحیه 7 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 7

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کاربری اراضی

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

22.45

7.33

86.18

24.95

66.76

19.72

76.73

22.13

83.06

15.20

84.50

20.52

92.15

4.61

مسکونی

0.00

 

2.61

0.76

1.35

0.40

1.22

0.35

2.17

0.40

2.70

0.66

0.00

 

مختلط مسکونی و سایر

0.00

 

4.92

1.42

3.16

0.93

3.36

0.97

2.28

0.42

5.33

1.29

1.85

0.09

آموزشی

0.00

 

0.88

0.25

1.60

0.47

3.75

1.08

0.72

0.13

0.58

0.14

0.48

0.02

تجاری خدماتی

0.26

0.08

0.07

0.02

8.52

2.51

0.00

 

1.38

0.25

0.00

 

0.00

 

خدمات فرهنگی اجتماعی

0.00

 

0.07

0.02

0.11

0.03

0.68

0.20

1.52

0.28

0.00

 

0.00

 

بهداشتی درمانی

0.00

 

0.26

0.08

0.49

0.15

0.67

0.19

0.38

0.07

0.91

0.22

2.58

0.13

مذهبی

48.75

15.91

4.83

1.40

11.27

3.33

0.77

0.22

1.36

0.25

4.02

0.98

0.00

0.00

پارک و فضای سبز

4.20

1.37

0.08

0.02

6.11

1.80

7.82

2.26

7.14

1.31

0.04

0.01

2.94

0.15

ورزشی تفریحی

21.34

6.96

0.10

0.03

0.20

0.06

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

گردشگری و پذیرایی

3.00

0.98

0.00

0.00

0.42

0.12

5.00

1.44

0.00

0.00

1.92

0.47

0.00

0.00

تجهیزات شهری

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

مختلط غیر مسکونی

100.00

32.63

100.00

28.95

100.00

29.53

100.00

28.84

100.00

18.30

100.00

24.28

100.00

5.01

جمع

 

 

محلات ناحیه 8:

ناحیه 8 که در قسمت جنوبی اراضی پادگان نیروی دریایی واقع است، دارای مساحتی در حدود 1333 هکتار و جمعیتی معادل 28894 نفر (درسال 1385) می باشد.

این ناحیه شامل محلات امامزاده، رونی،سرتل و ریشهر (در قسمت غربی منطقه دوم نیروی دریایی) و تنگک ها (در قسمت شرقی منطقه دوم نیروی دریایی) می باشد. به طورکلی این ناحیه بر مبنای ساختار و سازمان فضایی به 9 محله تقسیم شده است.

جدول شماره 15-1-1، سطح و درصد کاربری های مسکونی، خدمات اجتماعی رفاهی را به تفکیک محلات ناحیه 8 نشان می دهد.

محلات 8 و 9 این ناحیه غیرمسکونی می باشد بطوریکه در حدود 85 درصد از محله 8 و 97.5 درصد از محله 9 این محلات اراضی بایر و فاقد کاربری می باشد.

مقایسه نواحی 5، 6 و 7 این ناحیه (شامل تنگک ها) نیز بیانگر این مطلب است که در این محلات نیز به ترتیب 20.5، 71.2 و 65.1 درصد از محلات به اراضی بایر و فاقد کاربری اختصاص دارند. لازم به ذکر است در حدود 22 درصد ازسطح محله 7 به کاربری ورزشی تفریحی، 33.5 درصد از سطح محله 5 به کاربری تأسیسات شهری اختصاص دارد.

بررسی محلات امازاده، رونی سرتل و ریشهر، (محلات قسمت غربی ناحیه) نیز گویای این مطلب است که به ترتیب در محلات 1، 2، 3 و 4 این ناحیه در حدود 37.7، 34.9، 29.7 و 46.16 درصد از سطح محلات به اراضی بایر اختصاص دارد.

مقایسه سرانه کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی در محلات این ناحیه حاکی از آن است که به جز کاربری بهداشتی درمانی در محله 2 و کاربری پارک و فضای سبز در محله 3 به لحاظ کاربری های خدمات اجتماعی رفاهی در سطح محلات کمبود قابل توجهی وجود دارد. لازم به ذکر است بررسی سرانه کاربری آموزشی در سطح محلات نشان می دهد که محلات 2، 3 و 7 در مقایسه با سایر محلات وضعیت بهتری دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 15-1-1- بررسی سطح و سرانه کاربری های مسکونی و خدمات اجتماعی رفاهی در ناحیه 8 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 9

محله 8

محله 7

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کاربری اراضی

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

درصد

مساحت

 

0.00

 

5.67

0.04

12.34

5.58

93.11

10.74

82.66

12.17

93.18

14.87

67.22

13.52

55.26

17.59

81.23

29.33

مسکونی

0.00

 

0.00

 

0.05

0.02

0.59

0.07

0.50

0.07

1.38

0.22

0.30

0.06

0.81

0.26

1.04

0.37

مختلط مسکونی و سایر

0.00

 

0.00

 

0.86

0.39

1.14

0.13

4.15

0.61

1.48

0.24

3.76

0.76

4.59

1.46

4.05

1.46

آموزشی

0.00

 

0.00

 

0.06

0.02

2.81

0.32

4.44

0.65

0.75

0.12

1.09

0.22

0.33

0.10

0.91

0.33

تجاری خدماتی

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

1.09

0.16

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.74

0.27

خدمات فرهنگی اجتماعی

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.15

0.02

4.69

0.69

0.15

0.02

0.31

0.06

32.35

10.30

0.13

0.05

بهداشتی درمانی

0.00

 

0.00

 

0.52

0.24

2.19

0.25

1.57

0.23

0.63

0.10

0.54

0.11

1.97

0.63

2.07

0.75

مذهبی

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.61

0.09

0.00

0.00

25.03

5.03

0.48

0.15

0.00

0.00

پارک و فضای سبز

0.00

 

94.33

0.75

86.13

38.96

0.00

 

0.14

0.02

0.00

 

0.06

0.01

3.20

1.02

7.44

2.68

ورزشی تفریحی

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

گردشگری و پذیرایی

0.00

0.00

0.00

0.00

0.04

0.02

0.00

0.00

0.15

0.02

2.43

0.39

1.70

0.34

1.01

0.32

2.39

0.86

تجهیزات شهری

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

0.00

 

مختلط غیر مسکونی

0.00

0.00

100.00

0.79

100.00

45.23

100.00

11.53

100.00

14.72

100.00

15.96

100.00

20.11

100.00

31.84

100.00

36.10

جمع

                                         

 

ب- بررسی و تحلیل کیفیت بناها و ابنیه بافت شهری

هدف از مطالعات کیفیت ابنیه تعیین درجات مختلف فرسودگی درفضاهای ساخته شده شهری می باشد. این کار به منظور تعیین و طبقه بندی نواحی نیازمند بهسازی، نوسازی و بازسازی صورت می گیرد.

با توجه به مواردی همچون قدمت بناها و چگونگی مصالح ساختمانی، تأسیسات موجود در ساختمان و مهمتر از همه ارزیابی بصری، ابنیه موجود در شهر به شرح جدول زیر در 5 گروه طبقه بندی شده است:

 

جدول شماره16-1-1- توزیع سطوح کیفیت ابنیه موجود بافت شهری بوشهر

مسکونی و مختلط مسکونی

کلیه کاربری ها

کیفیت بنا

کل شهر

کل شهر

درصد

تعداد

درصد

تعداد

79.14

19434

80.81

22116

قابل قبول

0.05

12

0.12

32

میراثی

11.98

2943

11.04

3022

مرمتی

8.82

2167

8.03

2198

تخریبی

100.00

24556

100.00

27368

جمع

 

 

همانطور که در جدول نیز مشاهده می شود، در حدود 80.8 درصد از کل تعداد ساختمان های شهر بوشهر دارای کیفیت قابل قبول، 11.04 درصد کیفیت مرمتی و 8.03 درصد تخریبی می باشند. در شهر بوشهر در حدود 32 عدد ساختمان میراثی (12% درصد از کل ساختمان های شهر بوشهر) وجود دارد، این ساختمان ها نیازمند اعمال سیاست های احیا و حفاظت می باشند.

از کل تعداد 27368 ساختمان موجود در شهر بوشهر، 24556 ساختمان دارای کاربری مسکونی می باشند، در حدود 79.14 درصد از ساختمان های مسکونی شهر بوشهر دارای کیفیت قابل قبول، 11.98 درصد دارای کیفیت مرمتی و 8.82 درصد از ساختمان های مسکونی تخریبی می باشند. در کل شهر بوشهر 12 ساختمان مسکونی میراثی (0.05 درصد از کل ساختمان های مسکونی شهر بوشهر) وجود دارد که نیازمند احیا و حفاظت می باشد.

جدول شماره 17-1-1، بررسی کیفیت ابنیه ساختمان های مسکونی در دو بخش جنوب و شمال شهر بوشهر را نشان می دهد.

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 17-1-1- بررسی کیفیت ابنیه ساختمان های شهر بوشهر در بخش جنوب و شمال بوشهر

مسکونی و مختلط مسکونی

کلیه کاربری ها

 

جنوب

شمال

جنوب

شمال

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

 

88.42

7366

74.38

12068

89.09

7991

76.77

14123

قابل قبول

0.02

2

0.06

10

0.07

6

0.14

26

میراثی

6.59

549

14.76

2394

6.22

558

13.39

2464

مرمتی

4.97

414

10.80

1753

4.63

415

9.69

1783

تخریبی

100.00

8331

100.00

16225

100.00

8970

100.00

18396

جمع

مأخذ: مهندسین مشاور شهر و برنامه

 

همانگونه که در جدول نیز مشاهده می گردد، درصد بناهای تخریبی در بخش شمالی شهر بوشهر در مقایسه با بخش جنوبی شهر بیشتر می باشد.

 

ب-1- بررسی کیفیت ابنیه شهر بوشهر به تفکیک نواحی

همانطورکه پیشتر ذکر آن رفت هدف از مطالعات کیفیت ابنیه تعیین درجات مختلف فرسودگی درفضاهای ساخته شده شهری می باشد. پس از بررسی و تحلیل کیفیت ابنیه در نواحی شهر بوشهر مورد بررسی و تحلیل قرار می­گیرد. از آنجائیکه دو ناحیه 9 و 10 دارای عملکرد غیر مسکونی می باشند، دراین تحلیل فقط نواحی 8 گانه شهر بوشهر مورد بررسی قرار گرفته است.

جداول شماره 18-1-1 و 19-1-1 ، بررسی کیفیت ابنیه تعداد کل ابنیه و ساختمان های مسکونی شهر بوشهر را به تفکیک نشان می دهد.

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره18-1-1- بررسی کیفیت ابنیه شهر بوشهر به تفکیک نواحی آن

ناحیه 8

ناحیه 7

ناحیه 6

ناحیه 5

ناحیه 4

ناحیه 3-2

ناحیه 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

92.71

4085

85.34

3824

86.95

3446

79.81

5491

76.22

3535

72.12

1301

31.50

350

قابل قبول

0.07

3.00

0.07

3.00

0.05

2.00

0.01

1.00

0.06

3.00

 

 

1.80

20.00

میراثی

1.41

62

11.05

495

10.35

410

15.26

1050

17.08

792

9.59

173

3.51

39

مرمتی

5.81

256

3.55

159.00

2.65

105

4.91

338

6.64

308

18.29

330

63.19

702

تخریبی

100.00

4406

100.00

4481

100.00

3963

100.00

6880

100.00

4638

100.00

1804

100.00

1111

جمع

 

 

جدول شماره 19-1-1- بررسی کیفیت ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی شهر بوشهر به تفکیک نواحی آن

ناحیه 8

ناحیه 7

ناحیه 6

ناحیه 5

ناحیه 4

ناحیه 3-2

ناحیه 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

92.23

3774

84.61

3556

85.98

3086

77.82

4801

74.42

3148

64.39

859

19.27

174

قابل قبول

0.00

0

0.05

2

0.06

2

0.02

1

0.07

3

0.00

0

0.443

4

میراثی

1.52

62

11.59

487

11.12

399

16.71

1031

18.35

776

11.84

158

3.322

30

مرمتی

6.26

256

3.76

158

2.84

102

5.45

336

7.16

303

23.76

317

76.97

695

تخریبی

100.00

4092

100.00

4203

100.00

3589

100.00

6169

100.00

4230

100.00

1334

100.00

903

جمع

 

 

همانطور که در جدول نیز مشاهده می­گرددنسبت بناهای تخریبی در ناحیه یک در مقایسه با سایر نواحی بیشتر است، بطوریکه در حدود 63.19 درصد از کل ساختمان های ناحیه یک (76.97 درصد کل ساختمان­های مسکونی ناحیه یک) تخریبی می باشند. بررسی درصد بناهای تخریبی در نواحی مختلف نشان می دهد که ناحیه 6 در مقایسه با سایر نواحی کمترین بناهای تخریبی را داراست.

مقایسه نسبت و درصد بناهای قابل قبول در نواحی مختلف حاکی از آن است که تعداد بناهای قابل قبول در ناحیه یک کمتر (در حدود 31.5 درصد از کل تعداد بناهای ناحیه 1) ازسایر نواحی می باشد. و در حدود 92.71 درصد از کل تعداد بناهای ناحیه 8 دارای کیفیت قابل قبول می باشند. در حدود 20 عدد از ساختمان های ناحیه یک (در حدود 1.8 درصد از کل ابنیه ناحیه یک) ساختمان های با ارزش میراثی می باشند، این ساختمان ها نیز به برنامه های حفاظت و احیا دارند. نسبت ساختمان های میراثی در ناحیه یک که بافت قدیم بوشهر می باشد در مقایسه با سایر نواحی بالاتر است.

 

ب-2- بررسی کیفیت ابنیه و بناهای مسکونی به تفکیک محلات نواحی شهر

  • ناحیه 1

جدول شماره 2-1-1 کیفیت کل ابنیه و بناهای مسکونی شهر بوشهر را به تفکیک محلات ناحیه یک نشان می دهد.

در محله 2 ناحیه 1 که دارای عملکرد غیر مسکونی می باشدتنها 6 ساختمان وجود دارد که از این ساختمان ها 5 ساختمان دارای ارزش میراثی و یک ساختمان دیگر دارای کیفیت قابل قبول می باشد.

در محله 1 ناحیه 1، در مجموع 1105 ساختمان وجود دارد از این تعداد ساختمان

که از این تعداد 32 درصد دارای کیفیت قابل قبول و 64 درصد دارای کیفیت تخریبی می باشند. این نسبت در مورد ابنیه مسکونی این محله تخریبی و فقط در حدود 19.3 درصد از ساختمان های مسکونی این محله دارای کیفیت قابل قبول می باشند.

 

جدول شماره2-1-1- بررسی کیفیت ابنیه در محلات ناحیه 1 بوشهر

مسکونی و مختلط مسکونی

کلیه کاربری ها

 

محله 2

محله 1

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

 

0.00

0

19.27

174

17

1

32

349

قابل قبول

0.00

0

0.44

4

83

5

1

15

میراثی

0.00

0

3.32

30

0

0

4

39

مرمتی

0.00

0

76.97

695

0

0

64

702

تخریبی

0.00

0

100.00

903

100

6

100

1105

جمع

 

 

 

 

  • ناحیه 2و3 

جداول شماره 2-1-1- و 22-1-1- کیفیت کل ابنیه و بناهای مسکونی ناحیه 2و3 شهر بوشهر را به تفکیک 5 محله آن نشان می دهد.

عملکرد غالب محله 5 این ناحیه غیرمسکونی بوده و تنها یک ساختمان با عملکرد غیرمسکونی در این ناحیه وجود دارد. مقایسه سایر محلات به لحاظ کیفیت ابنیه گویای این است که نسبت بناهای دارای کیفیت قابل قبول (ابنیه و بناهای مسکونی) در محلات 1 و 2و3 بالاتر است. به طوریکه 100 درصد ازبناهای مسکونی محله 1 این ناحیه دارای کیفیت قابل قبول می باشد.

در محله 4 این ناحیه، در حدود 60 درصد از کل ابنیه دارای کیفیت قابل قبول و 27 درصد از کل تعداد دارای کیفیت تخریبی هستند.

جدول شماره21-1-1- بررسی کیفیت کل ابنیه محلات ناحیه 2و3 در شهر بوشهر

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

100.00

1

59.94

384

86.47

345

90.33

271

98.51

66

قابل قبول

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

0

میراثی

0.00

0

13.10

129

4.76

19

5.67

17

0.00

0

مرمتی

0.00

0

26.96

273

8.77

35

4.00

12

1.49

1

تخریبی

100.00

1

100.00

786

100.00

399

100.00

300

100.00

67

جمع

 

جدول شماره 22-1-1- بررسی کیفیت ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی محلات ناحیه 2و3 در شهر بوشهر

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

0.00

0

51.74

432

78.50

157

88.97

234

100.00

44

قابل قبول

0.00

0

0.00

 

0.00

0

0.00

 

0.00

0

میراثی

0.00

0

15.57

130

5.50

11

6.46

17

0.00

0

مرمتی

0.00

0

32.69

273

16.00

32

4.56

12

0.00

0

تخریبی

0.00

0

100.00

835

100.00

200

100.00

263

100.00

44

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

  • ناحیه 4

جدول شماره 23-1-1 و 24-1-1، کیفیت کل ابنیه و بناهای مسکونی ناحیه 4 شهر بوشهر را به تفکیک 6 محله آن نشان می دهد.

مقایسه درصد کیفیت بناهای ساختمانی در محلات مختلف ناحیه 4 حاکی از آن است که درصد بناهای تخریبی در محله 1 درمقایسه با سایر محلات ناحیه بالاتر است.

همچنین درصد کیفیت بناهای ساختمانی قابل قبول (مسکونی و غیر مسکونی) در محله 6 این ناحیه در مقایسه با سایر نواحی بالاتر است.

جدول شماره 23-1-1- بررسی کیفیت ابنیه محلات ناحیه 4 در شهر بوشهر

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

82.90

640

74.39

938

80.27

541

73.65

506

78.10

246

71.51

665

قابل قبول

 

 

0.08

1

0.30

2

 

 

 

 

 

 

میراثی

13.60

105

19.43

245

12.76

86

20.52

141

21.27

67

15.91

148

مرمتی

3.50

27

6.11

77

6.68

45

5.82

40

0.63

2

12.58

117

تخریبی

100.00

772

100.00

1261

100.00

674.00

100.00

678.00

100.00

315

100.00

930.00

جمع

 

جدول شماره 24-1-1- بررسی کیفیت کل ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی محلات ناحیه 4 شهر بوشهر

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

82.17

599

72.66

816

78.79

494

72.12

463

76.71

224

68.02

553

قابل قبول

0.00

0

0.09

1

0.32

2

0.00

0

0.00

0.00

0.00

0

میراثی

14.27

104

20.66

232

13.72

86

21.81

140

22.60

66

17.96

146

مرمتی

3.57

26

6.59

74

7.18

45

6.07

39

0.68

2

14.02

114

تخریبی

100.00

729

100.00

1123

100.00

627

100.00

642

100.00

292

100.00

813

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • ناحیه 5

جدول شماره 25-1-1- و 26-1-1 کیفیت ابنیه و بناهای ساختمانی را به تفکیک محلات ناحیه 5 را نشان می دهد. این ناحیه دارای 9 محله می باشد که محله 9 این ناحیه دارای عملکرد غالب غیر مسکونی می باشد. مقایسه درصد کیفیت بناهای ساختمانی در محلات مختلف ناحیه 5 حاکی از آن است که درصد تعداد بناهای ساختمانی در محله 2 این ناحیه در مقایسه با سایر محلات ناحیه بالاتر است، در همین راستا، درصد کیفیت بناهای ساختمانی (مسکونی و غیرمسکونی) دارای کیفیت قابل قبول در محله 2 و 8 در مقایسه با سایر نواحی پائین تر است.

در محله 8 تعداد بناهای دارای کیفیت مرمتی در مقایسه با سایر نواحی بالاتر است. (27.64 درصد از کل ساختمان های محله 8)

 

 

جدول شماره25-1-1- بررسی کیفیت ابنیه محلات ناحیه 5 شهر بوشهر

محله 9

محله 8

محله 7

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

0.00

0.00

69.34

873.00

85.05

563

84.77

1648

85.63

685

79.74

500

70.46

725

88.90

443

قابل قبول

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.05

1

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

میراثی

0.00

0.00

27.64

348.00

12.08

80

11.83

230

10.38

83

14.83

93

14.97

154

11.01

61

مرمتی

33.33

3.00

3.02

38.00

2.87

19

3.34

65

4.00

32

5.42

34

14.58

150

0.00

0

تخریبی

100.00

3.00

100.00

1259.00

100.00

662

100.00

1944

100.00

800.00

100.00

627.00

100.00

1029

100.00

504

جمع

 

جدول شماره 26-1-1- بررسی کیفیت کل ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه5 شهر بوشهر به تفکیک محلات

محله 9

محله 8

محله 7

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

100.00

1

66.04

741

83.36

471

83.62

1445

84.45

619

77.64

434

67.80

640

88.18

455

قابل قبول

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.06

1

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

0.00

میراثی

0.00

0

30.57

343

13.27

75

12.62

218

11.19

82

16.46

92

16.31

154

11.82

61

مرمتی

0.00

0

3.39

38

3.36

19

3.70

64

4.37

32

5.90

33

15.89

150

0.00

 

تخریبی

100.00

1

100.00

1122

100.00

565

100.00

1728

100.00

733

100.00

559

100.00

944

100.00

516

جمع

 

  • ناحیه 6

 جداول شماره 27-1-1 و 28-1-1 کیفیت ابنیه و بناهای ساختمانی را به تفکیک محلات ناحیه 6 نشان می دهد. بررسی درصد و تعداد کیفیت بناهای ساختمانی این ناحیه به تفکیک محلات آن، حاکی از آن است که تعدا، درصد و نسبت بناهای تخریبی در محلات 5 و 1 این ناحیه در مقایسه با سایر محلات کمتر است.

جدول شماره 27-1-1- بررسی کیفیت ابنیه محلات ناحیه 6 شهر بوشهر

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

94.32

332

81.97

905

95.52

555

91.87

655

84.66

585

79.81

427

قابل قبول

0.00

0.00

0.09

1

0.00

0.00

0.14

1

0.00

0.00

0.00

0.00

میراثی

5.11

18

13.13

145

3.10

18

7.57

54

14.47

100

14.02

75

مرمتی

0.57

2

4.80

53

1.38

8

0.42

3

0.87

6

6.18

33

تخریبی

100.00

352

100.00

1104

100.00

581

100.00

713

100.00

691

100.00

535

جمع

 

جدول شماره 26-1-1- بررسی کیفیت کل ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه 6 شهر بوشهر به تفکیک محلات

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

94.24

311

80.06

771

95.08

502

91.35

581

83.70

534

79.05

400

قابل قبول

0.00

0

0.10

1

0.00

0

0.16

1

0.00

0

0.00

0

میراثی

5.45

18

14.54

140

3.41

18

8.02

51

15.36

98

14.43

73

مرمتی

0.30

1

5.30

51

1.52

8

0.47

3

0.94

6

6.52

33

تخریبی

100.00

330

100.00

963

100.00

528

100.00

636

100.00

638

100.00

506

جمع

 

  • ناحیه 7

 جدول شماره 29-1-1 و 30-1-1 کیفیت ابنیه و بناهای ساختمانی را به تفکیک محلات این ناحیه نشان می دهد. این ناحیه دارای 7 محله می باشد که محله 7 این ناحیه دارای عملکرد عمدتاً غیر مسکونی می باشد و تنها در حدود 33 ساختمان در این محله وجود دارد که از این تعداد در حدود 54.5 درصد آن دارای کیفیت مرمتی و 15 ساختمان (45.5 درصد) دارای کیفیت قابل قبول می باشند.

مقایسه و بررسی درصد، تعداد و نسبت کیفیت بناهای ساختمانی این ناحیه به تفکیک محلات (به جز محله 7) حاکی از آن است تعداد درصد بناهای تخریبی در محله 3  این ناحیه در مقایسه با سایر نواحی بالاتر است. به همین نسبت تعداد بناهای دارای کیفیت قابل قبول نیز در محله در مقایسه با سایر محلات کمتر است. این در حالیست که در حدود 95.5 درصد از کل تعداد ساختمان های محله 5، دارای کیفیت قابل قبول می باشند که این نسبت در مقایسه با سایر محلات بالاتر است.

 

جدول شماره29-1-1- بررسی کیفیت ابنیه محلات ناحیه 7 شهر بوشهر

محله 7

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

45.45

15

89.30

1093

95.56

753

82.20

642

71.50

424

84.36

750

85.06

148

قابل قبول

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.13

1

0.17

1

0.11

1

0.00

0.00

میراثی

54.55

18

10.70

131

4.31

34

12.16

95

15.68

93

11.36

101

13.22

23

مرمتی

0.00

0.00

0.00

0.00

0.13

1

5.51

43

12.65

75

4.16

37

1.72

3

تخریبی

100.00

33

100.00

1224

100.00

788

100.00

781

100.00

593

100.00

889

100.00

174

جمع

 

جدول شماره 30-1-1- بررسی کیفیت کل ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه 7 شهر بوشهر به تفکیک محلات

محله 7

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

32.00

8

88.87

1030

95.42

688

81.81

607

70.37

399

82.96

667

83.65

133

قابل قبول

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.13

1

0.00

0

0.00

0

0.00

0

میراثی

68.00

17

11.13

129

4.44

32

12.53

93

16.40

93

12.44

100

14.47

23

مرمتی

0.00

0

0.00

0

0.14

1

5.53

41

13.23

75

4.60

37

1.89

3

تخریبی

100.00

25

100.00

1159

100.00

721

100.00

742

100.00

567

100.00

804

100.00

159

جمع

 

  •  ناحیه 8

جدول شماره 31-1-1 و 32-1-1 کیفیت ابنیه وبناهای ساختمانی را به تفکیک محلات این ناحیه نشان می دهد. محله 1 این ناحیه که در مقایسه با سایر محلات دارای درصد بیشتری از تعداد    ساختمان­های کل ناحیه می باشد. (1439ساختمان) که از کل این تعداد در حدود 94.5 درصد ازاین بناها دارای کیفیت قابل قبول می باشند. همانطور که در مقایسه و بررسی کیفیت ابنیه نواحی مختلف شهر بوشهر نیز عنوان شد در حدود 92.71 درصد از کل ساختمان های این ناحیه دارای کیفیت قابل قبول می باشند. این در حالیست که محله 7 در مقایسه با سایر محلات این ناحیه، دارای بیشترین نسبت بناهای تخریبی است، به نحویکه در حدود 22 درصد از کل ساختمان های این محله به بناهای تخریبی اختصاص دارد.

 

جدول شماره 31-1-1- بررسی کیفیت ابنیه محلات ناحیه 8 شهر بوشهر

محله 8

محله 7

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

100.00

3

69.80

104

90.93

331

94.58

541

91.67

539

91.58

500

94.77

706

94.58

1361

قابل قبول

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.52

3.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

0.00

میراثی

0.00

0.00

8.05

12

0.55

2

2.10

12

0.68

4

1.10

6

1.34

10

1.11

16

مرمتی

0.00

0.00

22.15

33

8.52

31.00

2.80

16

7.65

45

7.33

40

3.89

29

4.31

62

تخریبی

100.00

3

100.00

149

100.00

364

100.00

572

100.00

588

100.00

546

100.00

745

100.00

1439

جمع

 

جدول شماره 32-1-1- بررسی کیفیت کل ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه 6 شهر بوشهر به تفکیک محلات

محله 8

محله 7

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

کیفیت بنا

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

100.00

3

66.67

90

90.32

308

94.69

499

91.01

496

90.78

453

94.48

668

94.16

1257

قابل قبول

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

0

0.00

0

میراثی

0.00

0

8.89

12

0.59

2

2.28

12

0.73

4

1.20

6

1.41

10

1.20

16

مرمتی

0.00

0

24.44

33

9.09

31

3.04

16

8.26

45

8.02

40

4.10

29

4.64

62

تخریبی

100.00

3

100.00

135

100.00

341

100.00

527

100.00

545

100.00

499

100.00

707

100.00

1335

جمع

 

ج- بررسی تعداد طبقات شهر بوشهر

جدول شماره 33-1-1  تعداد طبقات بناها و ساختمان های مسکونی شهر بوشهر را نشان می دهد.

 

جدول شماره33-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های شهر بوشهر

کل شهر

درصد

تعداد

تعداد طبقات

73.03

19995

طبقه 1

17.55

4804

طبقه 2

6.06

1659

طبقه 3

2.26

619

طبقه 4

0.81

223

طبقه 5

0.25

68

طبقه 6

0.03

9

طبقه 7

0.01

4

طبقه 8

100

27381

جمع

 

 

جدول شماره 34-1-1- بررسی تعداد طبقات ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی شهر بوشهر

کل شهر

درصد

تعداد

تعداد طبقات

72.53

17812

طبقه 1

17.85

4384

طبقه 2

6.15

1510

طبقه 3

2.35

577

طبقه 4

0.85

208

طبقه 5

0.24

58

طبقه 6

0.02

6

طبقه 7

0.01

2

طبقه 8

100.00

24557

جمع

 

 

 

 

همانطور که در جدول مشاهده می گردد، در حدود 73% از کل ساختمان های شهر بوشهر یک طبقه، 17.5 درصد از ساختمان های  دو طبقه، 6.06 درصد سه طبقه، 2.26 درصد چهارطبقه و 1.1 درصد پنج طبقه و بیشتر می باشند. این نسبت در مورد ساختمان ها با کاربری مسکونی نیز تقریباً نزدیک می باشد.

جدول شماره 35-1-1- و 36-1-1 تعداد طبقات کل ابنیه و همچنین ساختمان های مسکونی شهر بوشهر را به تفکیک دو بخش شمالی و جنوبی شهر نشان می دهد.

 

جدول شماره 35-1-1- بررسی تعداد طبقات ابنیه و ساختمان های مسکونی شهر بوشهر به تفکیک بخش شمالی و جنوبی

جنوب

شمال

تعداد طبقات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

81

7246

69

12761

طبقه 1

13

1151

20

3657

طبقه 2

5

408

7

1251

طبقه 3

1

102

3

517

طبقه 4

1

54

1

169

طبقه 5

0

9

0

59

طبقه 6

0

1

0

8

طبقه 7

0

 

0

4

طبقه 8

100

8971

100

18426

جمع

 

جدول شماره 36-1-1- بررسی تعداد طبقات ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی شهر بوشهر به تفکیک بخش شمالی و جنوبی شهر

جنوب

شمال

 

تعداد طبقات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

80

6653

69

11180

طبقه 1

13

1111

20

3276

طبقه 2

5

404

7

1106

طبقه 3

1

101

3

476

طبقه 4

1

54

1

154

طبقه 5

0

8

0

50

طبقه 6

0

1

0

5

طبقه 7

 

 

0

2

طبقه 8

100

8332

100

16249

جمع

81 درصد کل ساختمان های بخش جنوب شهر و 69 درصد ساختمان های بخش شمال شهر بوشهر یک طبقه­اند. میانگین تعداد ساختمان های دو طبقه و بیشتر در بخش شمالی شهر در مقایسه با بخش جنوبی بالاتر است. به طوریکه تنها 2 درصد ساختمان های بخش جنوبی شهر چهارطبقه و بیشتر می­باشند. جداول شماره 37-1-1 و 38-1-1 تعداد طبقات بناها و ساختمان های مسکونی شهر بوشهر را به تفکیک نواحی آن نشان می دهد.

 

جدول شماره 37-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های شهر بوشهر به تفکیک نواحی

ناحیه 9

 ناحیه 8

ناحیه 7

ناحیه 6

ناحیه 5

 ناحیه 4

ناحیه 3-2

 ناحیه 1

کل نواحی

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

84

70

50

4482

75

3352

71

2808

 

4585

76

3510

72

1301

50

557

طبقه 1

16

13

43

3824

15

652

16

645

 

1642

13

582

17

311

43

477

طبقه 2

 

 

5

486

7

316

9

346

 

388

7

332

7

120

6

65

طبقه 3

 

 

1

92

2

98

3

135

 

181

3

132

3

57

1

12

طبقه 4

 

 

0

4

1

54

1

31

 

65

1

57

1

16

 

 

طبقه 5

 

 

 

 

0

9

0

10

 

21

0

20

0

8

 

 

طبقه 6

 

 

 

 

0

1

 

 

 

4

0

4

 

 

 

 

طبقه 7

 

 

 

 

 

 

0

1

 

1

0

2

 

 

 

 

طبقه 8

100

83

100

8888

100

4482

100

3976

 

6887

100

4639

100

1813

100

1111

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 38-1-1 - بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی شهر بوشهر به تفکیک نواحی

ناحیه 9

ناحیه 8

ناحیه 7

ناحیه 6

ناحیه 5

ناحیه 4

ناحیه 3-2

ناحیه 1

کل نواحی

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

86

31

86

3519

74

3103

70

2514

65

4028

75

3190

75

1007

49

441

طبقه 1

14

5

12

477

15

629

16

587

25

1541

12

527

15

204

46

417

طبقه 2

 

 

2

92

7

312

9

327

6

357

7

314

5

71

4

37

طبقه 3

 

 

0

4

2

97

4

131

3

168

3

127

3

42

1

8

طبقه 4

 

 

 

 

1

54

1

30

1

61

1

51

1

12

 

 

طبقه 5

 

 

 

 

0

8

0

10

0

15

0

19

0

6

 

 

طبقه 6

 

 

 

 

0

1

 

 

0

2

0

3

 

 

 

 

طبقه 7

 

 

 

 

 

 

0

1

0

1

 

 

 

 

 

 

طبقه 8

 

36

100

4092

100

4204

100

3600

100

6173

100

4231

100

1342

100

903

جمع

                                       

 

همانطور که در جداول نیز مشاهده می گردد، به جز محلات 1 و 8 که تقریباً 50 درصد ساختمان های هر محله، یک طبقه می باشند، درسایر محلات بیشتر از 70 درصد ساختمان های محلات یک طبقه­اند، به طوریکه 84 درصد از ساختمان های ناحیه 9 یک طبقه و سایر ساختمانهای این ناحیه دو طبقه­اند.

(البته لازم به یادآوری است که عملکرد غالب ناحیه 9 شهر بوشهر غیرمسکونی می باشد.)

بررسی پراکنش ساختمان های دو طبقه در سطح شهر بوشهر بیانگر این مطلب است که ساختمان های دو طبقه در نواحی 8 و 5 در مقایسه با سایر نواحی بیشتر است.

در ناحیه 4 و 5 در مقایسه با سایر نواحی شهر بوشهر، ساختمان های 5 طبقه به بالا بیشتر است.

جداول شماره 39-1-1 الی 52-1-1، تعداد طبقات ابنیه در ساختمان های نواحی شهر بوشهر را به تفکیک محلات نشان می دهد.

 

جدول شماره  39-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های ناحیه 1 به تفکیک محلات آن

محله 2

محله 1

ناحیه 1

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

83

5

50

552

1

17

1

43

476

2

 

 

6

65

3

 

 

1

12

4

100

6

100

1105

جمع

 

جدول شماره 40-1-1- بررسی تعداد طبقات ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه 1 به تفکیک محلات آن

محله 2

محله 1

ناحیه 1

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

 

 

49

441

1

 

 

46

417

2

 

 

4

37

3

 

 

1

8

4

 

 

100

903

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 29-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های ناحیه 2و3  به تفکیک محلات آن

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

ناحیه 3-2

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

1

1

75

788

62

246

74

221

67

45

1

 

 

17

181

24

94

7

21

22

15

2

 

 

4

44

9

36

13

39

1

1

3

 

 

2

18

6

22

5

16

1

1

4

 

 

1

9

0

 

1

3

6

4

5

 

 

1

6

0

1

 

 

1

1

6

100

1

100

1046

100

399

100

300

100

67

جمع

 

جدول شماره 42-1-1- بررسی تعداد طبقات ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه 1 به تفکیک محلات آن

 محله 5

محله 4

 محله 3

 محله 2

 محله 1

ناحیه 3-2

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

 

 

77

647

70

133

74

194

75

33

1

 

 

17

139

17

32

6

15

18

8

2

 

 

3

25

5

10

14

36

 

 

3

 

 

2

13

7

14

6

15

 

 

4

 

 

1

6

1

1

1

3

7

3

5

 

 

1

5

 

 

 

 

 

 

6

 

 

100

835

100

190

100

263

100

44

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 43-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های ناحیه 4 به تفکیک محلات آن

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

ناحیه 4

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

73

566

72

913

78

523

89

608

81

256

69

644

1

14

110

14

178

10

66

7

49

8

24

17

155

2

9

66

9

109

6

38

4

26

7

21

8

72

3

3

20

3

38

4

25

0

3

3

11

4

35

4

1

7

1

17

3

17

0

1

1

3

1

12

5

0

3

0

4

1

4

 

 

 

 

1

9

6

 

 

0

2

0

1

 

 

 

 

0

1

7

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

2

8

100

772

100

1261

100

674

100

687

100

315

100

930

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 44-1-1- بررسی تعداد طبقات ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه 4 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

 محله 6

 محله 5

 محله 4

 محله 3

 محله 2

محله 1

ناحیه 4

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

72

528

73

816

77

480

88

566

78

237

69

564

1

15

108

13

149

10

63

7

48

7

20

17

139

2

9

64

9

102

6

37

4

26

7

21

8

64

3

3

20

3

38

4

25

0

3

4

11

4

30

4

1

7

1

15

3

17

 

 

4

11

1

9

5

0

3

0

4

1

4

 

 

1

3

1

8

6

 

 

0

1

0

1

 

 

 

 

0

1

7

100

730

100

1125

100

627

100

643

100

303

100

815

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 45-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های ناحیه 5 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 9

محله 8

محله 7

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

ناحیه 5

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

100

3

62

786

79

526

71

1385

76

604

66

412

77

797

13

72

1

 

 

33

412

10

66

16

302

12

95

15

97

18

184

86

486

2

 

 

3

35

8

52

7

130

8

65

12

76

3

28

0

2

3

 

 

2

20

1

7

4

76

4

33

5

30

1

13

0

2

4

 

 

0

4

1

6

2

34

0

3

2

11

1

7

 

 

5

 

 

0

1

1

5

1

14

 

 

0

1

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7

 

 

0

1

 

 

0

3

 

 

 

 

 

 

0

1

8

100

3

100

1259

100

662

100

1944

100

800

100

627

100

1029

100

563

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 46-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه 5 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 9

محله 8

محله 7

محله 5

 محله 4

محله 3

 محله 2

محله 1

ناحیه 5

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

100

1

61

682

79

444

71

1223

74

546

66

368

77

729

7

35

1

 

 

34

387

10

54

16

275

12

88

16

87

18

170

93

480

2

 

 

3

33

9

50

7

120

9

63

12

65

3

25

0

1

3

 

 

1

15

1

7

4

71

5

33

5

29

1

13

 

 

4

 

 

0

3

1

6

2

31

0

3

2

11

1

7

 

 

5

 

 

0

1

1

3

1

10

 

 

0

1

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7

 

 

0

1

 

 

0

2

 

 

 

 

 

 

 

 

8

100

1

100

1122

100

564

100

1732

100

733

100

561

100

944

100

516

جمع

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 47-1-1- برسی تعداد طبقات کل ساختمان های ناحیه 6 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

 محله 6

 محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

ناحیه 6

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

73

258

78

856

66

384

69

491

64

443

70

376

1

18

65

16

174

18

106

17

118

17

117

12

65

2

6

21

4

46

9

53

9

65

13

89

13

72

3

2

7

2

20

5

27

4

31

5

37

2

13

4

0

1

1

6

2

9

1

5

1

5

1

5

5

 

 

0

1

0

2

0

3

 

 

1

4

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7

 

 

0

1

 

 

 

 

 

 

 

 

8

100

352

100

1104

100

581

100

713

100

691

100

535

جمع کل

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 48-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های مسکونی و مختلط ناحیه 6 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 6

محله 5

محله 4

 محله 3

محله 2

محله 1

ناحیه 6

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

73

242

77

738

65

343

68

436

55

403

70

352

1

18

59

16

154

19

99

16

100

29

212

12

63

2

6

21

4

43

9

49

10

62

11

83

14

69

3

2

7

2

19

5

26

5

31

5

35

3

13

4

0

1

1

5

2

8

1

5

1

5

1

5

5

 

 

0

1

0

2

0

3

 

 

1

4

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7

 

 

0

1

 

 

 

 

 

 

 

 

8

100

330

100

961

100

527

100

637

100

738

100

506

جمع کل

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 49-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های ناحیه 7 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

 محله 7

محله 6

محله 5

 محله 4

 محله 3

 محله 2

محله 1

ناحیه 7

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

100

33

75

924

78

617

63

491

78

465

75

665

90

157

1

 

 

14

172

12

98

24

184

11

65

14

127

3

6

2

 

 

7

82

5

36

8

64

8

50

9

76

5

8

3

 

 

1

18

4

29

3

27

2

10

1

13

1

1

4

 

 

2

27

1

5

1

11

1

3

1

6

1

2

5

 

 

0

1

0

2

1

4

 

 

0

2

 

 

6

 

 

 

 

0

1

 

 

 

 

 

 

 

 

7

100

33

100

1224

100

788

100

781

100

593

100

889

100

174

جمع کل

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 50-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه 7 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

 محله 7

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

ناحیه 7

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

100

25

75

870

78

560

62

457

78

441

73

608

89

142

1

 

 

14

163

13

91

24

180

11

60

15

126

4

6

2

 

 

7

80

5

35

9

64

9

50

9

75

5

8

3

 

 

2

18

4

28

4

27

2

10

2

13

1

1

4

 

 

2

27

1

5

1

11

1

3

1

6

1

2

5

 

 

0

1

0

1

1

4

 

 

0

2

 

 

6

 

 

 

 

0

1

 

 

 

 

 

 

 

 

7

100

25

100

1159

100

721

100

743

100

564

100

830

100

159

جمع کل

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 51-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های ناحیه 8 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

 محله 8

 محله 7

 محله 6

محله 5

 محله 4

 محله 3

 محله 2

 محله 1

ناحیه 8

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

100

3

98

146

94

343

91

520

89

521

90

492

81

606

83

1193

1

 

 

1

2

6

21

6

35

10

59

8

41

15

112

15

216

2

 

 

1

1

 

 

3

16

1

8

2

12

3

26

2

29

3

 

 

 

 

 

 

0

1

 

 

0

1

0

1

0

1

4

100

3

100

149

100

364

100

572

100

588

100

546

100

745

100

1439

جمع کل

 

جدول شماره 52-1-1- بررسی تعداد طبقات کل ساختمان های مسکونی و مختلط مسکونی ناحیه 8 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

 محله 8

محله 7

 محله 6

 محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

ناحیه 8

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

تعداد طبقات

100

3

98

132

94

322

91

477

88

478

89

446

80

569

82

1092

1

 

 

1

2

6

19

6

33

11

59

8

40

16

111

16

213

2

 

 

1

1

 

 

3

16

1

8

2

12

4

26

2

29

3

 

 

 

 

 

 

0

1

0

 

0

1

0

1

0

1

4

100

3

100

135

100

341

100

527

100

545

100

499

100

707

100

1335

جمع کل

 

د- بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات

به منظور بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات مسکونی در شهر بوشهر ، دسته بندی مساحت قطعات درپنج دسته، زیر 180 مترمربع، 180 تا 240 مترمربع، 240 تا 300 مترمربع، 300تا 360 مترمربع و 360 مترمربع به بالا استفاده از نقشه شهربوشهر در محیط GIS انجام شده است، جدول شماره 53-1-1 دانه بندی قطعات مسکونی را داخل شهر بوشهر نشان می دهد. همانطور که در جدول نیز مشاهده می­گردد، در مجموع، در مجموع در حدود 81.15 درصد ازکل تعداد ساختمان های مسکونی شهر بوشهر دارای میانگین مساحت کمتر از 300 مترمربع می باشند.

 

جدول شماره  53-1-1-دانه بندی قطعات مسکونی در کل  شهر بوشهر

کل شهر

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

هکتار

28.77

6831

1133.96

89.50

کمتر از 180 مترمربع

31.55

7492

1243.68

158.06

180-240 مترمربع

20.83

4945

820.88

131.99

240-300 مترمربع

8.99

2135

354.41

69.18

300-360 مترمربع

9.86

2341

388.61

153.66

بیشتر از 360 مترمربع

100

23744

3941.5383

602.40

جمع

 

جدول شماره 54-1-1 دانه بندی قطعات مسکونی شهر رابه تفکیک دردو بخش شمالی و جنوبی شهر نشان می دهد. دربخش شمالی شهر ازمجموع 15622 قطعه مسکونی 82.42 درصد (یعنی در حدود 12876 قطعه) دارای میانگین مساحت کمتر از 300 مترمربع می باشند. این درحالیست که در بخش جنوبی شهر ازمجوع تعداد 8144 قطعه مسکونی 78.8 درصد (یعنی در حدود 6418 قطعه) دارای میانگین مساحت کمتر از 300 مترمربع می باشد.

 

جدول شماره 54-1-1- دانه بندی قطعات مسکونی شهر بوشهر به تفکیک دو بخش شمالی و جنوبی

جنوب

شمال

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

26.38

2148

30.13

4707

کمتر از 180 مترمربع

35.30

2875

29.58

4621

180-240 مترمربع

17.13

1395

22.71

3548

240-300 مترمربع

7.97

649

9.51

1485

300-360 مترمربع

13.22

1077

8.07

1261

بیشتر از 360 مترمربع

100.00

8144

100.00

15622

جمع

 

بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی شهر بوشهر به تفکیک نواحی

جدول شماره 55-1-1 دانه بندی قطعات مسکونی شهر بوشهر را به تفکیک نواحی آن نشان می دهد. همانطور که در جدول نیز مشاهده می گردد در حدود 58 درصد از قطعات مسکونی ناحیه 1 ودر حدود 50 درصد از قطعات مسکونی ناحیه 2و3 دارای میانگین مساحت کمتر از180 مترمربع می باشند. در حالیکه ناحیه 6 در مقایسه با سایر نواحی دارای کمترین درصد قطعات مسکوین زیر 180 مترمربع می باشد. مقایسه نواحی نشان می دهد که ریزدانگی قطعات در مقایسه با سایر نواحی کمتر است، بطوریکه درحدود 60 درصد از قطعات مسکونی این ناحیه دارای ابعادی بیشتر از 240 مترمربع می باشند.

 

 

 

جدول شماره  55-1-1- دانه بندی قطعات مسکونی شهر بوشهر به تفکیک نواحی آن

ناحیه 8

ناحیه 7

ناحیه 6

ناحیه 5

ناحیه 4

ناحیه 3-2

ناحیه 1

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

36.75

1478

16.27

666

14.31

498

34.45

2041

26.93

1104

44.99

566

57.91

498

کمتر از 180 مترمربع

22.55

907

47.74

1954

25.65

893

34.00

2014

30.54

1252

23.13

291

19.88

171

180-240 مترمربع

15.61

628

18.71

766

36.14

1258

18.55

1099

22.13

907

15.82

199

9.88

85

240-300 مترمربع

9.12

367

6.87

281

12.55

437

8.15

483

10.49

430

6.28

79

6.51

56

300-360 مترمربع

15.96

642

10.41

426

11.35

395

4.84

287

9.90

406

9.78

123

5.81

50

بیشتر از 360 مترمربع

100

4022

100

4093

100

3481

100

5924

100

4099

100

1258

100

860

جمع

 

 

 

لازم به ذکر است که بجز ناحیه 6 شهر بوشهر، غالب قطعات مسکونی نواحی دیگر دارای ابعاد کمتر از 240 مترمربع می باشد.

 

د- 2- بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی محلات نواحی شهر بوشهر

 

  • ·         تحلیل دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی محلات ناحیه 1

محله 2 ناحیه 1 دارای عملکرد غیرمسکونی می باشد به همین دلیل تحلیل در این ناحیه تنها در مرحله 1 انجام شده است که اطلاعات آن با کل ناحیه 1 همخوانی دارد. جدول شماره 56-1-1 دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی را در ناحیه 1 به تفکیک محلات نشان می دهد.

 

 جدول شماره 56-1-1- دانه بندی قطعات مسکونی ناحیه 1 شهر بوشهر به تفکیک محلات آن

محله 2

محله 1

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

0.00

0.00

57.91

498

کمتر از 180 مترمربع

0.00

0.00

19.88

171

180-240 مترمربع

0.00

0.00

9.88

85

240-300 مترمربع

0.00

0.00

6.51

56

300-360 مترمربع

0.00

0.00

5.81

50

بیشتر از 360 مترمربع

0.00

0.00

100

860

جمع

 

 

همانطور که قبلا نیز اشاره شده ناحیه 1 بافت قدیم شهر بوشهر می باشد که مطابق با جدول درحدود 58 درصد قطعات مسکونی این ناحیه (محله 1) دارای ابعاد کمتر از 180 مترمربع می باشد. همچنین 19.9 درصد ازقطعات مسکونی این ناحیه نیز دارای ابعاد180 تا 240 مترمربع می باشند. دراین صورت درحدود 78 درصد از کل قطعات مسکونی این محله دارای ابعاد کمتر از 240 مترمربعی می باشد. بررسی ها حاکی ازآن است که ریزدانگی دراین ناحیه (محله 1) در مقایسه با سایر نواحی نمایان تر است.

 

  • ·         بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی محلات ناحیه 2و3

جدول شماره 57-1-1 دانه بندی قطعات مسکونی ناحیه 2و3 را به تفکیک محلات آن دردسته های مختلف نشان می دهد. محله 4 این ناحیه درمقایسه با سایر محلات به لحاظ تعداد و درصد قطعات مسکونی زیر 180 مترمربع در رتبه اول قرار دارد. بطوریکه ازکل قطعات مسکونی این محله در مقایسه با سایر محلات غالب است. در حدود 52 درصد آن سطحی کمتر از 180 مترمربع را داراست.

این درحالیست که محله 2 در حدود 52 درصد تعداد قطعات مسکونی دارای ابعاد بالاتری از 240 متر را دارند. محله 4 از نظر سهم تعداد قطعات 300 متر به بالا در مقایسه با سایر محلات در جایگاه اول قرار دارد. به طوریکه در حدود  83 قطعه مسکونی  که دارای ابعادی بالاتر از سیصد مترمربع هستند دراین محله قرار دارد.

 

جدول شماره 58-1-1- دانه بندی قطعات مسکونی محلات ناحیه 2و3 شهر بوشهر

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

52.04

409

48.86

86

25.00

63

18.18

8

کمتر از 180 مترمربع

23.28

183

21.59

38

22.22

56

31.82

14

180-240 مترمربع

14.12

111

10.80

19

23.81

60

20.45

9

240-300 مترمربع

5.34

42

5.68

10

9.52

24

6.82

3

300-360 مترمربع

5.22

41

13.07

23

19.44

49

22.73

10

بیشتر از 360 مترمربع

100

786

100

176

100

252

100

44

جمع

 

  • ·         بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی محلات ناحیه 4

جدول شماره 59-1-1 دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی را به تفکیک محلات ناحیه 4 نشان می دهد. 38.81 درصد ازقطعات مسکونی محله 3 دارای ابعاد کمتر از 180 مترمربع می باشند، در واقع سهم قطعات مسکونی کمتر از 180 مترمربع در محله 3 (248 قطعه) و درمحله 5 (278 قطعه) در مقایسه با سایر نواحی بالاتر است.

به طور کلی 57 درصد ازتعداد قطعات مسکونی محله 1، 50.35 درصد از تعداد قطعات مسکونی محله 2، 67.76 درصد ازکل تعداد قطعات مسکونی محله 3، 57.74 درصد از تعداد قطعات مسکونی محله 4،50.87درصد ازکل تعداد قطعات مسکونی محله 5 و 61.67 درصد از کل تعداد قطعات مسکونی محله 6 دارای ابعاد کمتر از240 متر می باشند.

مقایسه محلات ناحیه 4 به لحاظ دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی بیانگر این نکته است که ریزدانگی در محله 3 بارزتر است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 60-1-1- دانه بندی قطعات مسکونی محلات ناحیه 4 شهر بوشهر

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

25.31

181

25.48

278

25.59

152

38.81

248

6.69

19

29.12

226

کمتر از 180 مترمربع

36.36

260

25.39

277

32.15

191

28.95

185

43.66

124

27.71

215

180-240 مترمربع

24.06

172

25.85

282

21.89

130

13.62

87

27.46

78

20.36

158

240-300 مترمربع

8.67

62

11.00

120

10.27

61

8.76

56

15.49

44

11.21

87

300-360 مترمربع

5.59

40

12.28

134

10.10

60

9.86

63

6.69

19

11.60

90

بیشتر از 360 مترمربع

100

715

100

1091

100

594

100

639

100

284

100

776

جمع

 

 

 

 


  • ·         بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی محلات ناحیه 5

جدول شماره 61-1-1 دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی را به تفکیک محلات ناحیه 5 نشان می دهد. در محله 8 ناحیه 5، 54.61درصد از کل تعداد قطعات مسکونی دارای ابعادی کمتر از 240 مترمربع میبشاند. درمحله 1 در حدود 23.61 درصد از کل تعداد قطعات مسکونی دارای ابعادی کمتر از 180 مترمربع و 70.63 درصد دارای ابعاد بین 240-180 مترمربع نی باشند، در واقع 94.24 درصد از کل قطعات مسکونی این محله دارای ابعادی کمتر از 240 مترمربع می باشد. در واقع ریزدانگی در محلات 8 و 1 ناحیه 5 در مقایسه با سایر محلات بیشتر است.

 

 

 

جدول شماره 61-1-1- دانه بندی قطعات مسکونی ناحیه 5 شهر بوشهر

محله 9

محله 8

محله 7

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

0.00

 

54.61

592

27.86

151

19.27

318

38.86

272

37.28

192

42.78

397

23.61

119

کمتر از 180 مترمربع

0.00

 

27.95

303

27.86

151

28.73

474

30.86

216

32.23

166

37.50

348

70.63

356

180-240 مترمربع

0.00

 

11.35

123

27.12

147

28.48

470

19.71

138

20.39

105

10.13

94

4.37

22

240-300 مترمربع

0.00

 

4.06

44

11.25

61

14.48

239

7.57

53

6.99

36

4.85

45

0.99

5

300-360 مترمربع

100

1

2.03

22

5.90

32

9.03

149

3.00

21

3.11

16

4.74

44

0.40

2

بیشتر از 360 مترمربع

100

1

100

1084

100

542

100

1650

100

700

100

515

100

928

100

504

جمع

 

  • ·         بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی محلات ناحیه 6

جدول شماره 62-1-1 دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی را به تفکیک محلات ناحیه6 نشان می دهد. در محله 5، 207 قطعه مسکونی (22.23 درصد کل قطعات مسکونی این محله) مساحتی کمتر از 180 مترمربع را به خود اختصاص داده اند.

همچنین در محلات 5 و 1 به ترتیب 33.94 و 30.22 درصد از کل تعداد قطعات مسکونی هر محله دارای مساحتی بین 240-180 مترمربع می باشد. به طور کلی محلات 1 و 5 این ناحیه در مقایسه با سایر نواحی دارای قطعات ریزدانه بیشتری می باشد.

 

 

جدول شماره 63-1-1- دانه بندی قطعات مسکونی محلات ناحیه 6 شهر بوشهر

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

8.59

28

22.23

207

9.60

48

3.14

19

11.66

73

24.95

123

کمتر از 180 مترمربع

38.96

127

33.94

316

27.40

137

12.23

74

14.38

90

30.22

149

180-240 مترمربع

25.46

83

23.31

217

41.60

208

61.16

370

44.73

280

20.28

100

240-300 مترمربع

13.50

44

12.14

113

11.00

55

9.42

57

16.93

106

12.58

62

300-360 مترمربع

13.50

44

8.38

78

10.40

52

14.05

85

12.30

77

11.97

59

بیشتر از 360 مترمربع

100

326

100

931

100

500

100

605

100

626

100

493

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

 


  • ·         بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی محلات ناحیه 7

جدول شماره 64-1-1 دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی را به تفکیک محلات ناحیه7 را نشان می دهد. مقایسه قطعات مسکونی زیر 180 مترمربع به لحاظ تعداد در محلات مختلف این ناحیه گویایی آن است که در محله 2، 150 قطعه مسکونی از کل قطعات مسکونی محله در حدود 18.66 درصد دارای مساحتی کمتر از 180 مترمربع می باشند. در محله 4 نیز 19.92 درصد از کل قطعات مسکونی (در حدود 145 قطعه) دارای مساحتی کمتر از 180 مترمربع می باشند.

مقایسه قطعات مسکونی زیر 240 مترمربع محلات مختلف این ناحیه نشان می دهد که غالب قطعات در محلات مختلف دارای ابعادی بین 240-180 مترمربع می باشند. به جز محله 1 که در آن غلبه با قطعات بالای 360 مترمربع می باشد، بطوریکه در محله 1که 25.16 درصد از کل قطعات مسکونی دارای ابعاد بیشتر از 360 مترمربع می باشند.

در محله 6 این ناحیه در حدود 68.98 درصد از کل تعداد قطعات مسکونی ابعادی بین 240-180 مترمربع دارند، به بیان دیگر 80.39 درصد از کل تعداد قطعات مسکونی در این ناحیه دارای مساحتی کمتر از 240 مترمربع می باشد، در واقع ریزدانگی در این محله در مقایسه با سایر محلات بارزتر است.


 

 

جدول شماره 64-1-1- بررسی دانه بندی قطعات مسکونی محلات ناحیه 7 شهر بوشهر

محله 7

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

16.00

4

11.41

128

16.95

118

19.92

145

16.28

91

18.66

150

18.87

30

کمتر از 180 مترمربع

0.00

 

68.98

774

51.44

358

32.97

240

40.61

227

40.05

322

20.75

33

180-240 مترمربع

0.00

 

14.88

167

16.81

117

20.74

151

19.50

109

23.01

185

23.27

37

240-300 مترمربع

0.00

 

2.67

30

6.61

46

10.44

76

6.98

39

8.83

71

11.95

19

300-360

84.00

21

2.05

23

8.19

57

15.93

116

16.64

93

9.45

76

25.16

40

بیشتر از 360 مترمربع

100

25

100

1122

100

696

100

728

100

559

100

804

100

159

جمع


 

  • ·         بررسی و تحلیل دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی محلات ناحیه  8

جدول شماره 65-1-1 دانه بندی قطعات ساختمان های مسکونی را به تفکیک محلات ناحیه 8 نشان می دهد.43.27 درصد از تعداد قطعات مسکونی محله 1 (در حدود 569 قطعه مسکونی) دارای ابعاد کمتر از 180 مترمربع می باشند که در مقایسه با سایر محلات، تعداد و سهم این محله بیشتر است. بعد از آن محله 4 با در بر داشتن 42.48 درصد از کل تعداد قطعات (در حدود 226 قطعه مسکونی) دارای مساحتی کمتر از 180 مترمربع می باشد در واقع ریزدانگی به ترتیب در محلات 1 و 4 و 5 این ناحیه نمایان تر است.

مقایسه قطعات مسکونی زیر 240 مترمربع درمحلات این ناحیه نیز گویای این مطلب است که 66.24 درصد ازکل تعداد قطعات مسکونی محله 1 (در حدود 867 قطعه مسکونی) مساحتی کمتر از 240 مترمربع دارند، که در مقایسه با سایر محلات بیشتر است.

 

 

جدول شماره  65-1-1 - بررسی دانه بندی قطعات مسکونی محلات ناحیه 8 شهر بوشهر

محله 8

محله 7

محله 6

محله 5

محله 4

محله 3

محله 2

محله 1

تحلیل دانه بندی قطعات

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

66.67

2

13.43

18

28.19

95

31.36

164

42.48

226

31.64

156

35.89

248

43.47

569

...-180

0.00

 

18.66

25

27.00

91

26.20

137

15.79

84

23.53

116

22.58

156

22.77

298

180.01-240

0.00

 

8.96

12

12.46

42

25.81

135

9.77

52

14.81

73

16.35

113

15.36

201

240.01-300

0.00

 

8.96

12

9.79

33

7.46

39

6.95

37

9.13

45

10.85

75

9.63

126

300.01-360

33.33

1

50.00

67

22.55

76

9.18

48

25.00

133

20.89

103

14.33

99

8.79

115

360.01-...

100

3

100

134

100

337

100

523

100

532

100

493

100

691

100

1309

جمع

 

 

 


2-1- بررسی کیفیت ساختار، سیما و فرم (شکل) و توده فضای کالبدی شهر

در یک نگاه اجمالی به وضعیت ساختار کلان شهر بوشهر سه پهنه متفاوت قابل شناسائی است:

محدوده بافت قدیم، محدوده بافت بلافصل، محدوده بافت منفصل

       در این بخش به وضعیت ســاختاری هــریک از سه حوزه فوق و نحوه ارتباط و اتصال فضائی آنها به یکدیگر اشاره می شود.

 

محدوده بافت قدیم

       بافت قدیم شهر بوشهر که در شمال شهر و دماغه شبه جزیره قرار گرفته همچون دیگر بافتهای قدیمی کشور از بافتی ارگانیک و نامنظم برخوردار بوده و  اتصال آن به ساختار کلی شهر از طریق محور انقلاب و میدان انقلاب صورت می گیرد. علاوه بر محور یاد شده که مهمترین محور ساختاری بافت قدیم محسوب می شود محور ساحلی نیز که از پیرامون بافت قدیم عبور می نماید از دیگر عوامل اتصال ساختار بافت قدیم به مناطق جنوبی شهر میباشد. امتداد و اتصال فضائی و فعالیتی این بخش به سایر نقاط شهر غالباً از طریق محورهای یاد شده تأمین می شود.

                      

محدوده بافت بلافصل

       محدوده بافت بلافصل شامل پهنه مابین خیابان لیان (درشمال) و منطقه پــادگانهای نظامی (درجنوب) می باشد. این بخش که عمدتاً تحت تأثیر طرح جامع شهر بوشهر در سال 1364 و متعاقب آن طرح تفصیلی شهر بوشهر شکل گرفته از ساختاری قــابل درک برخــوردار است. مهمترین محور ســاختاری در این بخش خیابان امام خمینی  می باشد که در راستای شمال- جنوب واقع شده و ارتباط پهنه شمالی (بافت قدیم و بازار) را به پهنه های مسکونی و خدماتی جنوب تأمین می کند.

 

 

محدوده بافت منفصل

       محدوده بافت منفصل شهر بوشهر شامل آن بخش از پهنه های مسکونی است که در جنوب منطقه نظامی واقع شده و از بخش اصلی شهر جدا شده است.

       این بخش خود به دو پهنه عمده تقسیم میشود: بخش شمالی شامل بهمنی، دواس، مخ بلند و خواجه ها و بخش جنوبی که جزئی از حریم نیروگاه اتمی بوده و هرگونه ساخت و ساز و تفکیک اراضی در آن ممنوع بوده است، شامل امامزاده، ریشهر، رونی، سرتل و تنگک های غریب، رئیسی و زنگنه میباشد.

       بخش شمالی: بافت منفصل بلحاظ ساختاری فاقد محور مشخص و غالب بوده و به تبع آن میادین نیز از تمایز فضائی- کالبدی برخوردار نیستند. روحیه عمده این بخش مسکونی می باشد که مهمترین کاربری غیر مسکونی و شاخص آن دانشگاه خلیج فارس است. قطع شدن ارتباط فضائی – کالبدی این بخش با قسمت عمده و اصلی شهر بوشهر در نتیجه حضور پادگانهای نظامی- دلیلی بر فقدان هویت و ساختار مشخص آن محسوب میشود.

       بخش جنوبی که در محدوده پنج تا ده کیلومتری نیروگاه اتمی قــرار گرفته است،شـامل سکونتگاههای پراکنده ای است که از شمال به جنوب ساختاری روستائی پیدا کرده و از جمعیت آنها کاسته می شود. مهمترین و پرجمعیت ترین هسته های سکونتی در این بخش،امامزاده و ریشهر (واقع در حریم 9 تا 10 کیلومتری نیروگاه اتمی) می باشند که در جنوب محدوده بهمنی قرار گرفته اند.

 

از منظر کلی شهر بوشهر به لحاظ کیفیت کالبدی و سازه ای ابنیه موجــود در آن در سـه پهنــه عمـده قابل بررسی است.  پهنه بافت قدیم، پهنه اصلی شهر بوشهر و پهنه ساخت و سازهای پراکنده و غیررسمی.

 

- پهنه بافت قدیم

       این پهنه که هسته اصلی شکلگیری شهر بوشهر فعلی می باشد در قسمت شمالی شبه جزیره واقع شده است. بوشهر از جمله شهرهای کشور است که بلحاظ معماری دارای سبک خاص و هویت متمایز می باشد و این هویت معماری را می توان پیش از همه در پهنه بافت قدیم شهر جستجو کرد هرچند که معضلاتی عدیده ای از جمله کهنه و فرسوده شدن ابنیه این بخش و عدم استحکام آنها کاملا محسوس است اما حضور تک بناهای با ارزش معماری در کنار محفوظ ماندن ساختار و استخوانبندی کهن که شامل بافتی کاملا ارگانیک می باشد،ارزشهای خاصی به این پهنه داده است. مشخصه اصلی بناهای این بخش استفاده از سنگ به عنوان مصالح اصلی سازه ای بنا در کنار بکارگیری چوب و شیشه خصوصا در ساخت و تزئین بازشوها (شامل درها،پنجره ها و تراس ها) و عناصر دکوراتیو داخل ساختمان می باشد.

 

-پهنه اصلی شهر بوشهر

       در مقایسه با بافت قدیمی پهنه اصلی شهر بوشهر که درجنوب خیابان لیان قرار گرفته بلحاظ سازه ای از کیفیتی مناسبتر برخوردار است.

       مهمترین چالش قابل ذکر در این پهنه عدم رعایت هویت معماری بومی و گسیخته شدن ابنیه جدید از سبک و  سیاق گذشته خود می باشد که عامل اصلی تشخص معماری بوشهر در طول سالیان بوده است.

در این بین شمار محدودی از ابنیه غالباً غیرمسکونی با اهتمام به هویت سابق ساخته شده اند که از جمله میتوان به ساختمان جدید استانداری اشاره کرد. این قبیل اقدامات در صورتی که با سیاست ها و ضوابط مؤثر همراه باشد،در دراز مدت تأثیر بسزائی در بهبود کیفیت معماری ابنیه و در نهایت کیفیت سیمای شهری خواهد داشت.

 

-ساخت و سازهای پراکنده و غیررسمی

       این بخش شامل ساخت و سازهایی است که سابقاً در حریم پنج تا ده کیلومتری نیروگاه اتمی انجام شده است. با توجه به غیرقانونی بودن ساخت و ساز در این منطقه (براساس طرح تفصیلی ) و عدم نظارت فنی بر آن،مشکلات و تحدیدات کالبدی این بخش بسیار بیشتر و پیچیده تر از دو بخش قبلی می باشد.

 

 

 

3-1- ساختار محورهای ارتباطی شهر و نظام آمد و شد

 

ساختار شبکه معابر درون شهری

       سطح اراضی شهر بوشهر را می توان به سه قسمت شمالی، میانی و جنوبی تقسیم نمود. ساختار قسمت شمالی شهر که بخش اصلی شهر می باشد به شکل یک هرم می باشد که متکی به سه محور اصلی شامل خیابانهای انقلاب، خیابان امام خمینی و خیابان طالقانی است .

       خیابانهای طالقانی که بخش های زیادی از آن به شکل بزرگراهی است از ورودی جاده برازجان ســـرچشمه می گیرد و پس از عبور از حاشیه تأسیسات بندری به بافت قدیمی در منتهی الیه شمال شهر می رسد.

محور انقلاب نیز بموازات امتداد محور طالقانی از شمالی ترین نقطه شهر شروع شده و پس از عبور از قلب بافت متراکم قدیمی از طریق خیابان شرقی- غربی استاد مطهری به محور طالقانی می پیوندد. محور سوم یعنی خیابان امام خمینی نیز از نقاط پائین بافت متراکم قدیمی شمال شهر شروع شده و بموازات خیابان انقلاب امتداد یافته و سپس از طریق جنوبی ترین خیابان شرقی- غربی محور طالقانی متصل می گردد.

       علاوه بر سه محور فوق الذکر که تقریباً می توان امتداد آنها را شمالی- جنوبی قلمداد نمود، سه محور شرقی- غربی شامل خیابان ولیعصر، خیابان رئیسعلی دلواری (قدس)، و خیابان شهید مطهری نیز از شریان های اصلی شهر محسوب می گردند ولی قاعده اصلی هرم بخش شمالی شهر را می توان خیابان شهید مطهری در نظر گرفت که در امتداد آن خیابان شهید بهشتی نیز قرار دارد.

       جنوبی ترین خیابان شرقی- غربی و همچنین باند فرودگاه بوشهر در مرز جنوبی هرم شمالی شهر قرار دارند و در پائین دست آنها اراضی نیروی هوایی ( منطقه اسلام آباد) شروع می گردد که در واقع قسمت میانی شهر را شامل میگردد. پس از اتمام اراضی نیروی هوایی در قسمت جنوبی نیز بخش های دیگری از شهر که درمنطقه بهمنی واقع اند در حول یک محور شرقی- غربی بنام سبز آباد و منتهی به خروجی جاده برازجان شکل گرفته که در ناحیه جنوب شرقی آن منطقه دوم نیروی هوایی و در ناحیه جنوب غربی آن نقاط مسکونی قرار گرفته است. از مهمترین نقاط منطقه بهمنی، محله ریشهر است که قلعه معروف ریشهر نیز در آنجا واقع است.

       نهایتاً از نقاط قسمت جنوبی دو راه مواصلاتی به سمت نیروگاه اتمی بوشــهر به طرف جنوب ادامه پیدا می نماید. این دو راه در 5 کیلومتری نیروگاه اتمی بوشهر بهم متصل شده و تشکیل یک راه واحد را می دهند. این راه قبلاً به دو نقطه جمعیتی بنام های « هلیله» و « بندرگاه» ختم می شد که این نقاط پس از احداث نیروگاه اتمی در مجاورت آن قرار گرفته اند. شایان ذکر است که نیروگاه اتمی بوشهر دارای دو حریم ایمنی یکی به شعاع 5 کیلومتر و دیگری به شعاع 10 کیلومتر می باشد.

 

 

 

 

سلسله مراتب شبکه راهها

       سلسله مراتب شبکه معابر در توسعه های جدید قسمت شمالی شهر تا حدود زیادی رعایت گردیده ولی در بافت متراکم قدیمی نقاط شمالی و همچنین در قسمت جنوبی شهر شامل مناطق بهمنی و ریشهر، دسترسیها دارای سلسله مراتب مناسبی با توجه به شرایط ترافیک امروز نبوده و اکثراً بطور مستقیم انجام می گردد.

       توسعه های جدید در قسمت شمالی شهر عمدتاً در حول محور سنگی انجام گرفته است. منظور از محور سنگی خیابان امام خمینی در حد فاصل تقاطع رئیسعلی دلواری (میدان قدس) تا تقاطع شهید مطهری و شهید بهشتی ( میدان امام خمینی) می باشد. تقاطع خیابان امام خمینی با خیابان شهید مطهری و شهید بهشتی قبلاً بنام فلکه سنگی و تقاطع خیابان امام خمینی با خیابان رئیسعلی دلواری قبلاً بنام فلکه ساعت یا فلکه شهربانی معروف بوده است.

       مناطق واقع در بین خیابان رئیسعلی دلواری تا خیابان شهید مطهری دارای چندین خیابان شریانی شمالی- جنوبی بنام های بلوار شهید چمران، خیابان شهید عاشوری، خیابان امام خمینی (سنگی)، خیابان فضیلت و خیابان بهشت صادق می باشد که از آنها تعدادی خیابان جمع و پخش کننده مانند جمهوری اسلامی، فردوسی، شکری، توحید، فاطمیه و یادگار امام منشعب می گردند. از خیــابان های فــوق نیز، خیــابان های محلی و دسترسی جدا می گردند.

       در مناطق واقع در بین خیابان شهید مطهری و شهید بهشتی الی مرز نیروی هوایی نیز تا حدود زیادی سلسله مراتب رعایت گردیده است. محله های واقع در این مناطق شامل بیسیم، عسلویه، نوری، باغ زهرا و باغ ناز است که از نظر سکونت در زمره محلات مرغوب شهر به شهر می رود. در مناطق واقع در بین خیابان لیان تا خیابان رئیسعلی دلواری بویژه در غرب محور نواب صفوی نیز تا حدودی از سلسله مراتب معابر برخوردار است ولی بطور کلی ناحیه واقع در شمال خیابان لیان فاقد سلسله مراتب دسترسی می باشد.

       در قسمت جنوبی شهر، در مناطق واقع در شمال دانشگاه خلیج فارس و شمال دانشگاه علوم پزشکی نیز تعدادی خیابان توزیع کننده ترافیک موجود است ولی در محلات جنوبی بویژه در اطراف قلعه ریشهر، سلسله مراتب خاصی برای دسترسی وجود ندارد.

       در اطراف راه ارتبــاطی از میدان آزادی (خروجی جاده برازجان) به سمت نیروگاه اتمی بوشهر نیز سه محله بنام های تنگگ 1 (شهید زنگنه)، تنگگ 2 ( شهید رئیسی) و تنگگ 3 (شهید قریب) شکل گرفته اند که فاقد سلسله مراتب مناسب دسترسی می باشند.

       به طور کلی سلسله مراتب شبکه معابر در سطح شبه جزیره بوشهر را می توان به 3 نوع شریانی، جمع و پخش کننده و محلی تقسیم نمود. در شهر بوشهر به غیر از قسمت هایی از معبر طالقانی بزرگراه شهری وجود ندارد و معابر شریانی شهر را عمدتاً خیابان های 28 الی 45 متری تشکیل می دهند که به عنوان خیابان های اصلی دارای خطوط عبوری به عرض 3 الی 60/3 می باشند.

       اهم خیابان های فوق که استخوانبندی اصلی شهر را تشکیل می دهند شامل خیابانهای شریانی: طالقانی، امام خمینی، بلوار شهید چمران، بهشت صادق، شهید مطهری، شهید بهشتی، بهمنی، سبزآباد و خیابان دانشگاه (خلیج فارس) می باشند. درخصوص خیابان طالقانی لازم به ذکر است که هرچه این خیابان به سمت شمال شهر نزدیک تر می شود از عرض آن کاسته میشود بطوریکه در مقطع بالاتر از میدان شیلات به اندازه یک خط عبوری از هر جهت آن کاسته می شود، در حالی که در این منطقه به منظور ورود و خروج تأسیسات بندری نیاز به اضافه عرض دارد.

       خیابان های جمع و پخش کننده که عملکرد توزیع ترافیک از خیابان های اصلی به خیابان های محلی را به عهده دارند، دارای عرض 30 متر و بیشتر از 12 متــر و بعضی از مـــوارد 9 متـــر می باشنـد. خیابان های محلی و کوچه های بن بست نیز که نقش دسترسی را بعهده دارند در شهر بوشهر بویژه در بافت قدیمی شهر از عوامل عمده دسترسی محسوب می گردند.

       همانطور که قبلاً ذکر گردید در بافت های قدیمی شهر بوشهر خیابان های محلی و بعضاً خیابان های جمع و پخش کننده در وضع موجود علاوه بر نقش های عملکردی خود، در بعضی از موارد نقش یک خیابان اصلی را بعهده دارند که در طرح تفصیلی لازم است سعی گردد تا حد امکان بدون تخریب اساسی و با توجه به کلیه محدودیت ها به سلسله مراتب مناسب خود نزدیک گردند. حتی ممکن است بعضی از معابر با محدودیت رفت و آمد وسایل نقلیه موتوری روبرو شده و عمدتاً برای رفت و آمد عابرین پیاده ملحوظ گردند. کمااینکه در حال حاضر قسمتی از خیابان لیان در حد فاصل میدان انقلاب الی خیابان معلم صرفاً به عنوان گذرگاه عابر پیاده مورد استفاده واقع می شود.

       علاوه بر استفاده از گذرگاه های ویژه عابر پیاده (Pedestrian mall ) در وضع موجود، در بافت متراکم قدیمی شمال شهر نیز به علت مشکلات تردد وسایل نقلیه موتوری، نسب به اجرای حلقه های یکطرفه در هسته مرکزی تجاری شهر (CBD) به علت کم بودن عرض معبر از نظر ظرفیتی اقدام گردیده است.

       اما شبکه معابری که در توسعه های بعدی قسمت های قدیمی یا حواشی آن ایجاد شده اند دارای عرض بالنسبه بیشتری بوده و کشش بیشتری نیز دارند.

       راه یابی نیز وجود دارند که علیرغم تعریض یا جدید الاحداث بودن هنوز روسازی نشده اند و یا دارای پیوستگی با معابر اطراف خود نیستند و در نتیجه نقیصه های ارتباطی می باشند.

       بیشتر اینگونه راه ها در ناحیه بهمنی و ریشهر یعنی بخش جنوبی شهر قرار دارند. از جمله راه هایی که اینگونه نقایص را برطرف نموده اند یکی بلوار شهید چمران در بخش شمالی شهر است که اخیراً آسفالت و روسازی شده است و دیگری راه ساحلی است که موجب ارتباط قسمت شمالی شهر با قسمت جنوبی شهر از طریق محله جلالی گردیده است.

       راه اخیر دارای نقش حیاتی در ارتباط مرکز شهر با دانشگاه خلیج فارس و بطور کلی با نقاط مهم بهمنی و ریشهر بوده و ضمن استفاده از امکانات فوق العاده مستعد تفریحی سواحل دریا از طریق خیابان دانشگاه و خیابان بهمنی با میدان آزادی، جاده نیروگاه و آزادراه بوشهر- برازجان ارتباط برقرار می نماید.

 

 

 

 

 

 

ساختار و سازمان فضائی طرح توسعه

در طرح تجدید نظر در طرح تفصیلی بوشهر سعی بر آن بوده است تا با روزآمد شناخت وضعیت موجود شهر نسبت به شرایط حاکم بر ساختار کالبدی، نظام اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و نیز کم و کاستی ها و پتانسیلهای بالقوه آگاهی حاصل نموده و با توجه به آن، بهترین تصمیم در ارائه راهکارها اتخاذ گردد.

دیدگاههای نوین شهرسازی سالهاست که از طرحهای جامع خشک و بی انعطاف شهرها فاصله گرفته و بسوی طرحهای استراتژیک و دموکراتیک سوق پیدا کرده است. یعنی فرآیندی که در آن انعطاف­پذیری برنامه و نیز کسب آرای سازمانها و افراد ذیربط و ذیمدخل، از اصول اولیه طرح محسوب می شود. از این رو در حین مرحله شناخت شهر بوشهر و پس از آن همواره به این موضوع توجه خاص شده و سعی بر آن بوده است تا با جلب آرای مسئوولان و انطباق آن با اهداف و آرمانهای برنامه­ریزی شده، بهترین گزینه ها انتخاب و در نهایت، طراحی شوند.

برای این منظور، برنامه طراحی از سطوح کلانِ شهری و فراشهری آغاز شده و تا طراحی الگوهائی از معابر، ورودی و مراکز محله ادامه می­یابد. در ادامه، گزارش مختصری از روند طراحی هر کدام از نقشه ها ارائه می گردد و در برخی، جزئیات به تفصیل بیان می­گردد.

سازمان فضایی

سازمان فضایی شهر مجموعه­ای است از شبکه راههای اصلی، کاربریهای عمده، ساختمانهای شاخص، نشانه­ها و گره­های مهم شهری که هر کدام به نوبه خود نقش بسزایی در شکل­گیری و سازماندهی فضای شهری دارند.

سلسله مراتب شبکه راههای شهری و فراشهری

یکی از بزرگترین مشکلاتی که در حال حاضر شهر بوشهر با آن روبروست، تنها راه ارتباطی زمینی فراشهری است که بوشهر را به برازجان و از آنجا به دیگر نقاط کشور وصل می­نماید. این محور به عنوان اولین و آخرین گزینه حمل و نقل زمینی حتی در شرایط عادی نیز به سختی جوابگوی تقاضا برای سفرهای موجود می­باشد. توسعه بندر بوشهر، افزایش جمعیت این شهر و به ویژه موقعیت استراتژیک آن از عواملی است که یک یا چند راه خروجی دیگر را می­طلبد. به این منظور دو راه خروجی دیگر با مشخصات بزرگراه پیشنهاد شده است تا علاوه بر فراهم آوردن فرصت تخلیه سریع جمعیت شهر در مواقع اضطراری، سهولت در امر ترافیک را برای تمامی مواقع موجب گردد. خروجی نخست، در امتداد خیابان مطهری (باغ­زهرا) است که در ادامه مسیر بعد از عبور از سه­راه باغ زهرا به مسیر فعلی دسترسی به سایت کشتی­سازی صدرا و جزیره نگین با مقطع عرضی 38 متر متصل شده و در انتها به بزرگراه بوشهر – برازجان می­پیوندد. این خروجی به منظور جلوگیری از نفوذ تریلرهای حامل بار بندر به داخل بافت شهری و نیز تسهیل حمل و نقل بار و مسافر از نیمه شمالی شهر  به سمت برازجان و دیگر شهرها طراحی شده است.

خروجی دوم در میانه پهنه صنایع و کارگاههای شهری است که به سمت عالیشهر امتداد یافته و در نهایت این خروجی نیز به بزرگراه بوشهر- برازجان متصل می­گردد. این مسیر جهت سهولت و تسریع در آمدوشد از نیمه جنوبی شهر و نیروگاه اتمی بوشهر به عالیشهر و دیگر شهرها با عرض 38 متر طراحی شده است.

همواره سعی بر آن بوده است تا با رعایت سلسله مراتب دسترسی راهها حجم آمد و شد در معابر کنترل شده و از بوجود آمدن گره­های ترافیکی جلوگیری شود. برای این منظور شبکه راههای پیشنهادی بر اساس جدول مشخصات فنی شبکه راهها (ارائه شده از سوی وزارت مسکن و شهرسازی) طراحی شده است. این شبکه، از خیابانهای محلی، جمع و پخش کننده، شریانی درجه 1 و 2 و بزرگراه تشکیل و برای هرکدام از آنها مقطع عرضی مناسب براساس مشخصات فنی گفته شده ترسیم شده است.

در ساختار شبکه سعی بر آن بوده است تا سلسله مراتب راهها رعایت شده و به دقت طراحی گردد. طراحی یک لوپ (حلقه) در نیمه شمالی شهر و دیگری در نیمه جنوبی آن باعث می­شود ترافیک به نحو مناسبی هدایت شود و تراکم بیش از حد خودرو در محورهای میانی شهر موجب پدید آمدن گره­های ترافیکی نگردد. این لوپ­های شریانی، حرکت را به سمت محورهای خروجی و نیز دیگر قسمتهای شهر هدایت کرده تا امر رفت و آمد شهروندان تسهیل گردد.

خیابانهای جمع و پخش کننده وظیفه جمع­آوری و نیز توزیع حرکت­های سواره، از و به سمت معابر محلی را بر عهده دارند. بنابراین خصوصیت تداخل حرکت و فعالیت در اینگونه محورها باعث می­شود توجه خاصی به نحوه حضور انسان در فضا و ایمنی عابران پیاده شود. بنابراین در مقاطع عرضی پیشنهادی،  پیاده­رو با توجه به ماهیت محور و عملکرد آن به شکلی طراحی شده تا حضور بیشتر شهروندان در آن میسر گردد.

محورهای منتهی به میدان انقلاب به شکل پیاده در نظر گرفته شده­اند. ( خیابانهای حافظ و نواب صفوی تا تقاطع معلم و خیابان انقلاب تا تقاطع بهبهانی) بدینوسیله سهولت دسترسی پیاده به کاربریهای اطراف میدان و حذف ترافیک ناشی از تردد بیش از ظرفیت، توأماً فراهم گردد. جهت سهولت دسترسی سواره به بافت تاریخی و بازار قدیمی شهر، محورهای ساحلی پیرامونی که بافت را به شکل یک حلقه احاطه کرده­اند، تقویت شده و پیشنهاد می­شود با احداث پارکینگهای طبقاتی در حاشیه این حلقه جمع و پخش کننده، حداقل امکانات رفاهی برای شهروندان تأمین گردد.

به منظور حفظ ارزشهای بافت تاریخی و نیز رفاه اجتماعی شهروندان، مسیرهای ویژه­ای با عنوان پیاده­راه مشخص شده است که مشخصات این نوع از دسترسی­ها به شرح زیر بیان می­گردد:

همه پیاده­راههای پیشنهادی، به معابر جمع و پخش کننده پیرامون بافت تاریخی اتصال داشته و تقویت آنها موجب نفوذپذیری بیشتر بافت خواهد شد.

تأمین حداقل 3 و حداکثر 4 متر عرض پیاده­راهها به گونه­ای خواهد بود که فضای مناسب جهت استفاده خودروهایی نظیر آمبولانس و ماشین آتش­نشانی در مواقع اضطرار فراهم گردد.

کفسازی، بدنه­سازی و نورپردازی این پیاده­راهها می­بایست به گونه­ای طراحی و اجرا گردد که ضمن حفظ شکل و کالبد تاریخی بافت، حالت دعوت­کنندگی سازنده­ ایجاد نماید و فضاهای بی­دفاع موجود را حذف کند.

 

 

 

 

 

4-1- مطالعات محیطی

 

موقعیت جغرافیایی شهر و اطراف آن

 

شبه جزیره بوشهر در ساحل شمالی خلیج فارس با ابعاد تقریبی 20 کلیومتری در 8 کیلومتر استقرار یافته است. بخش شمالی و غربی آن محدود به دریا، بخش شرقی آن در نیمه شمالی محدود به خورپودر و سلطانی و نیمه جنوبی آن محدود به اراضی پست و آبگیر و بخش جنوبی نیز به دریا منتهی می گردد .

به استثنای پهنه مربوط به دماغه شمالی و حوزه میانی تا جنوبی پهنه کوچکی از اراضی مرکزی، شبه جزیره بوشهر جزو اراضی پست محسوب می شود و شیب عمومی آن کمتر از 2 درصد است .

براساس مطالعاتی که به منظور پهنه بندی خطر نسبی زلزله صورت گرفته است، محدوده شبه جزیره و حریم 5 تا10 کیلومتری نیروگاه جزو محدوده با خطر نسبتاً پایین طبقه بندی شده است .

عرض جغرافیایی و مجاورت با بسترهای آبی، مهمترین عوامل اقلیمی مؤثر برآب وهوای شبه جزیره بوشهر و نواحی ساحلی خلیج فارس می باشد. منطقه مورد مطالعه در عرض پایین 28 درجه شمالی استقرار دارد و این امر بر زاویه تابش خورشید ، طول مدت تابش و رژیم دمایی هوا به شدت تأثیر می گذارد ؛ به طوری که محدوده را در قلمرو گرمترین مناطق حرارتی ایران قرارمی دهد .

 

وضعیت اقلیمی شهر

 

  • §         بارندگی ماهانه

محدوده مورد مطالعه دارای رژیم بارندگی مدیترانه ای می باشد و به طور معمول در مهر ماه بارندگی منظم آن آغاز و روند افزایشی آن تا دی ماه ادامه دارد . پس از آن از مقدار بارندگی ماهانه کاسته شده و بالاخره در اردیبهشت ماه روند نسبتاً منظم بارندگی در این محدوده خاتمه می یابد . حدود 60 درصد از بارندگی سال   (143 میلیمتر) در ماههای دی و آذر صورت می گیرد . درمقابل ماههای تیر و مرداد و شهریور کم باران ترین ماههای سال هستند . (بارندگی زمستان 6/53 درصد ، پاییز 1/43 درصد ، تابستان و بهار 3/3 درصد می باشد)

تیر و مرداد ماه گرمترین ماههای سال (6/32 درجه سانتی گراد) و دی و بهمن و آذرماه خنک ترین ماههای سال (به ترتیب 7/13 ، 3/15 و 2/16 درجه سانتی گراد) هستند .

متوسط سالیانه رطوبت در حدود 64 درصد برآورد گردیده که دراین میان دی ماه با 9/72 درصد دارای بیشترین و اردیبهشت ماه با 8/55 درصد کمترین مقدار رطوبت نسبی است.

کمترین ساعات آفتابی درآذرماه (5/6 ساعت در روز) و بیشترین آن در خردادماه (5/10 ساعت در روز) است . کمترین و بیشترین تبخیر و تعرق ماهانه به ترتیب به دی ماه (4/69 میلیمتر) و تیرماه (6/23 میلیمتر) تعلق دارد.

 

پتانسیل تبخیر و تعرق برای ایستگاه بوشهر در حدود 2/1860 میلیمتر برآورد شده است .

جهت غالب باد، شمال غربی و غربی است که در زمستانها شمال غربی و در تابستان جهت باد غربی است . باد غالب در 9 ماه از سال شمال غربی و در سه ماه از سال غربی است .

 

  • §         بررسی شیب و طبقات ارتفاعی در شبه جزیره بوشهر

در حوزه میانی شبه جزیره، اراضی با ارتفاع کمتر از 50 متر شیبی در حدود 10- 5 درصد را شامل می شود. ارتفاع بخش کهن شهر (شمال) در حدود 10 متر و ارتفاع بخش مرکزی شهر و حواشی دریا و آبراهه ها کمتر از 1 متر از سطح دریاست. شیب اراضی حواشی دریا و آبراهه ها کمتر از 1 درصد است. شوری زمین، بالابودن سطح

آبهای زیرزمینی ، مشکل دفع زه آبها، فقر پوشش گیاهی و خطر سیل گیری و آبگرفتگی که غالباً در ارتباط کامل با شرایط ویژه توپوگرافیک این محدوده هستند از جمله یکی از عوامل محدودکننده توسعه می باشند . با توجه به

محصور بودن بخشهای عمده شبه جزیره بوشهر با دریا و آبراهه ها و شیب و حوزه آبریز محدود هیچ رودخانه و مسیلی جریان ندارد.

 

  • §         خاکشناسی و قابلیت اراضی شهر بوشهر

خاکهای شبه جزیره بوشهر و نواحی مجاور شامل خاکهای آبرفتی و خاکهای شور و قلیایی است . قسمت میانی شبه جزیره نیز پوشیده از خاکهای آبرفتی است که در برخی نواحی دارای رخنمنوهای سنگی است . وجود تشکیلات زمین شناسی نامناسب ، کیفیت نامطلوب آبهای سطحی و زیرزمینی در بسیاری از مناطق، مجاورت سطحی وسیع از محدوده مورد نظر با دریا، توپوگرافی محدود در نواحی ساحلی به خصوص محدوده های مجاور با شهر بوشهر مهمترین مشخصه های این پهنه می باشد.

 

  • §         پوشش گیاهی

 پوشش گیاهی در شبه جزیره از تنوع و زمینه مناسب جهت توسعه برخوردار است. بویژه در مورد گیاهان بومی و انواعی از گیاهانی که با اقلیم و نوع خاک آن سازگاری دارد. با اینحال اراضی پست حاشیه دریا و آبراهه ها به سبب بالا بودن سطح آبهای زیرزمینی و شوری خاک فاقد پوشش گیاهی مناسب می باشد.

در شکل گیری سیمای اقلیمی شهر بوشهر، عوامل و عناصر متعددی دخالت دارند که در مجموع تحت عنوان فاکتورهای سازنده آب و هوای منطقه مورد شناسایی قرار گرفته اند. ترکیب عناصر متنوع آب و هوایی نظیر دما، بارندگی، رطوبت، تبخیر، باد و ... عوامل مؤثر نظیر ارتفاع، عرض جغرافیایی، دوری و نزدیکی به دریا و پوشش زمین مجموعاً ساختار اقلیمی این منطقه را تشکیل داده و در تعامل و بعضاً تقابل با یکدیگر می باشند.

عرض جغرافیایی و مجاورت با بستر های آبی، مهمترین عوامل اقلیمی مؤثر بر آب و هوای شبه جزیره بوشهر و نواحی ساحلی خلیج فارس می باشد. منطقه مورد مطالعه در عرض پایین 28 درجه شمالی استقرار دارد و این امر بر زاویه تابش خورشید، طول مدت تابش و رژیم دمایی هوا به شدت تأثیر می گذارد، بطوریکه محدوده را در قلمرو گرمترین مناطق حرارتی ایران قرار می دهد.

 

تحولات عمده جغرافیایی در عرصه توسعه شهر و دگرگونی های ایجاد شده در محیط اراضی اطراف بویژه در وضعیت اراضی کشاورزی و منابع ملی و جنگل ها

       بدون شک در حال حاضر از کلیه عرصه های پوشش گیاهی شهرستان بهره برداریهای محلی و غیر مجاز صورت می گیرد که غالب این بهره برداریها بصورت چوب , علوفه و دیگر فرآورده ها میباشد این بهره برداریها که خارج از توان اکولوژیکی رویشگاههاست , وضعیت کاملاً مخربی را برای این پوششها ایجاد کرده و محصولات چوبی و غیر چوبی متعددی را شامل می شود . بطور کلی در محدوده شهرستان بوشهر بهره برداری از چوب جنگل به منظور تهیه هیزم و سوخت و یا فروش و استفاده به انحاء گوناگون است . علاوه بر این در این محدوده فشار بسیار زیادی بر روی مراتع اعمال می شود و چرای بیش از حد دام از ظرفیت جنگلها , موجب اعمال محدودیتهای اساسی بر این منابع گردیده است . در همین حال در شاخه های درختــان و درختچه ها نیز جهـت تغذیه دام مورد مصرف قرار می گیرد که از این بین می توان به بهره برداری از میوه درختان اشاره کرد . در مجموع مقایسه بهره برداری در وضع موجود بیانگر این موضوع است که استفاده بیش از حد از میزان رویش مناطق درختی و درختچه به شدت در اکوسیستم محدوده مورد مطالعه تأثیر گذاشته و این امر به تناوب موجبات تغییرات و تحولات منفی ناخوشایندی را باعث گردیده است . از طرف دیگر در حال حاضر تمامی تیپ های مرتع موجود در سطح منطقه دارای گرایش منفی بوده و این مراتع از لحاظ وضعیت کمی و کیفی بسیار فقیر و غیر قابل چرا ارزیابی می شود . همچنین بررسی وضعیت ظرفیت مراتع از لحاظ علوفه , بازگوی این مطلب است که این مراتع توان تغذیه دامهای موجود را نداشته و ادامه به چنین روندی نتیجه ای جز ازبین رفتن منابع موجود در بر نخواهد داشت بنابراین لزوم برنامه ریزی جهت حفظ وضع موجود و اصلاح مراتع , ضرورت انجام برنامه های عمومی را که شامل موارد ذیل می باشد را ایجاب می کند :

 

  • حذف زراعت در عرضه مراتع
  • تجدید نظر و رعایت در صدور پروانه چرا
  • جلوگیری از چرای مفرط و بی رویه دام .
  • تأمین سوخت جهت جلوگیری از بوته کنی .
  • حصار کشی در برخی از مراتع .
  • آموزش و ترویج مبارزه با علفهای هرز و گونه های مزاحم .
  • کشت گیاهان مرتعی در اراضی مناسب .

 

5-1- بررسی خصوصیات عمده مسکن

جدول زیر روند تحولات خانوار و واحد مسکونی را در شهر بوشهر نشان می دهد. این بررسی حاکی از بهبود شاخص های مسکن در شهر بوشهر می باشد.

 

جدول شماره 1-5-1- روند تحولات در خانوار، بعد خانوار، تعداد واحد مسکونی، در سه دهه اخیر

سال

تعداد خانوار

بعد خانوار

تعداد واحد مسکونی

1365

24949

5

12120

1375

28081

5/2

24776

1385

40841

2/4

 

 

بررسی پروانه های صادره ساختمانی شهر بوشهر طی سال های 87-1384

 

از بررسی پروانه های صادره ساختمانی طی سال های 1384 تا 1387، نتایج زیر حاصل شده است:

 

الف- به طور میانگین از کل پروانه های صادره ساختمانی طی این سال ها، بیشترین سهم در هر سال به کاربری مسکونی اختصاص داشته است.

 

جدول شماره2-5-1- آمار مربوط به پروانه های ساختمانی به تفکیک نوع کاربری طی سال های 87-1384

سال

تعداد پروانه

نوع کاربری

مسکونی

تجاری

مختلط مسکونی تجاری

سایر

صنعتی

آموزشی

بهداشتی

تفریحی ورزشی

سایر

1384

995

917

23

4

16

2

-

2

31

درصد

100

16/92

31/2

4/0

6/1

2/0

 

2/0

12/3

1385

1254

1150

41

21

14

1

-

3

24

درصد

100

71/91

27/3

67/1

11/1

 

 

 

91/1

1386

1406

1300

35

16

13

2

2

3

35

درصد

100

46/92

49/2

14/1

92/0

 

 

 

49/2

1387

1443

1339

33

12

15

1

1

3

40

درصد

100

79/92

28/2

83/0

04/1

 

 

 

77/2

 

 

 

همانطور که از جدول فوق استنباط می شود در هر سال کاربری مسکونی بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است.

 

جدول شماره 3-5-2-  آمار مربوط به پروانه های ساخت و ساز مسکونی طی سالهای 87- 84 در شهر بوشهر

سال

تعداد کل پروانه ها

تعداد پروانه های مسکونی

میانگین مساحت زمین مسکونی

میانگین تعداد واحد در هر ساختمان مسکونی

میانگین کل زیربنای واحدهای مسکونی

میانگین تعداد واحد در هر طبقه

میانگین زیربنای واحدهای مسکونی

میانگین تعداد طبقات مسکونی

1384

995

917

56/274

8/4

65/649

6/1

94/136

98/2

1385

1254

1150

29/274

39/4

89/586

48/1

82/134

96/2

1386

1406

1300

45/268

69/4

23/654

45/1

1/140

22/3

1387

1443

1339

8/269

5

43/710

47/1

143

41/3

 

ب- بین سال های 87-1384 نرخ رشد سالانه پروانه های ساختمانی در حدود 10 درصد بوده است. همچنین بین این سال ها، میانگین نرخ رشد سالانه واحدهای مسکونی نیز در حدود 11 درصد بوده است. این در حالیست که میانگین نرخ رشد سالانه جمعیت طی سال های 85-1382، در حدود 3 درصد می باشد. قیاس نرخ رشد سالانه واحدهای مسکونی احداث شده در طی سال های 87-84 با نرخ رشد سالانه جمیعت و خانوار در طی سال های 85-82 (بر مبنای آخرین سرشماری های در دست)،‌ گویای افزایش ساخت و ساز فراتر از نیاز جامعه ساکن می باشد.

ج- بررسی میانگین تعداد واحدهای مسکونی در هر پروانه ساختمانی در طی سال های 87-1384 گویای آن است که به طور میانگین بین 4/4 تا 5 واحد مسکونی در هر پروانه ساختمانی مسکونی وجود دارد. بیشترین آمار مربوط به میانگین تعداد واحدهای مسکونی در هر پروانه ساختمانی مربوط به سال 1378 می باشد. بررسی میانگین تعداد طبقات نیز گویای روند صعودی تعداد طبقات در هر پروانه ساختمانی صادره طی این سال هاست. این موضوع گرایش ساخت و ساز در طبقات و احداث واحدهای مسکونی آپارتمانی را در شهر بوشهر نشان می دهد.

د- بررسی میانگین زیربنای واحد مسکونی که از اطلاعات مربوط به پروانه های صادره مسکونی طی سال های 87-1384 به دست آمده است، افزایش میانگین زیر بنای واحد مسکونی را در شهر بوشهر نشان می دهد.

متوسط مساحت عرصه زمین مسکونی طی سالهای 84-87 حدود 270 متر مربع است.

برداشت کیفیت ابنیه توسط این مهندسین مشاور، نشان می دهد که 88% از ساختمان های شهر بوشهر دارای کیفیت قابل قبول، 10% دارای کیفیت متوسط و در حدود 2% دارای کیفیت فرسوده می باشند. همچنین از کل ساختمان های مسکونی 89% دارای کیفیت قابل قبول  و 5/10% دارای کیفیت متوسط و مرمتی و 44/1 % دارای کیفیت فرسوده می باشد.

ناحیه یک با در بر داشتن 3/3 هکتار اراضی با ساختمان های فرسوده در قیاس با سایر نواحی دارای ساختمان های بیشتری می باشد. بطور کلی 11/8 هکتار از وسعت کل شهر بوشهر را ساختمان های مسکونی فرسوده در برگرفته است.

82% از کل ساختمان های شهر بوشهر، یک طبقه اند و 14% از کل ساختمان ها دوطبقه اند و تنها 4% از ساختمان های شهر بوشهر سه طبقه و بیشترند.

میانگین طبقات در سطح کل شهر بوشهر در حدود 4/1 طبقه می باشد.

 

وضعیت مالکیت خصوصی و عمومی و نحوه تصرف مسکن

جدول زیر وضع مالکیت واحدهای مسکونی معمولی را در شهرستان و شهر بوشهر نشان می دهد. به دلیل نبود اطلاعات مربوط به سال 1385 این مقایسه فقط برای سالهای 1365 و 1375 صورت می گیرد. طبق این جدول در شهرستان بوشهر به ازاء هر خانوار معمولی ساکن ،84/0 واحد مسکونی معمولی وجود داشته که این نسبت در سال 1375 به 88/0 واحد رسیده است که نشان کمبود واحد مسکونی دارد هر چند که این شکاف 04/0 واحد بهتر شده است. در شهر بوشهر نیز در سال 1365 نسبت مورد اشاره 83/0 بوده که ده سال بعد به 88/0 رسید و باز هم بیانگر کمبود واحد مسکونی است. در فاصله ده سال تعداد مالکان واحدهای معمولی چه در شهرستان و چه در شهر بوشهر افزایش یافته به طوریکه در شهرستان بوشهر بین 6/43 تا 9/49 درصد و در شهر بوشهر بین 1/40 و 7/46 درصد خانوارها مالک عرصه و اعیان واحد مسکونی خود بوده اند. در شهرستان بوشهر اجاره نشینی از 4/13 درصد به 1/13 و در شهر بوشهر از 1/15 به 8/14 درصد کاهش یافته است. سهم قابل توجهی از خانوارها چه در شهرستان و چه در شهر بوشهر از امکانات "در برابر خدمت" ( خانه های سازمانی) و . . . استفاده می کرده اند.

 

جدول شماره 4-5-2-  تعداد  واحدهای مسکونی معمولی، تعداد و وضع مالکیت خانوارهای معمولی ساکن در شهر و شهرستان بوشهر

شرح

واحد مسکونی معمولی

خانوارهای معمولی ساکن

تعداد

وضع مالکیت (درصد)

 

جمع

مالک عرصه و اعیان

اجاره نشین

در برابر خدمت،

مجانی ، سایر و اظهار نشده

شهرستان بوشهر

1365

25840

30806

0/100

6/43

4/13

0/43

1375

31423

35786

0/100

9/49

1/13

0/37

1385

. . .

53173

. . .

. . .

. . .

. . .

شهر بوشهر

1365

20074

24133

0/100

1/40

1/15

8/44

1375

24776

27989

0/100

7/46

8/14

5/38

1385

. . .

40771

. . .

. . .

. . .

. . .

مأخذ: نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1365، 1375و 1385

 

 

 

 

6-1- ویژگیهای اجتماعی- اقتصادی

   بررسی تحولات جمعیتی شهر بوشهر از نخستین سرشماری کشور در سال 1335 تا آخرین سرشماری که در آبان1385 انجام شده است، نشان می دهد که ظرف مدت 50 سال فاصله سنوات یاد شده ، جمعیت این شهر از 18412 نفر به 169966 نفر رسیده است که معادل 2/9 برابر می باشد . میانگین رشد سالانه طی این مدت برابر 5/4 درصد است که مهاجرپذیری فراوان این شهر را در طول سالهای گذشته و کاهش آن را در دوره های اخیر نشان می دهد.

 

جدول شماره 1-6-1-  تحولات خانوار و جمعیت شهر  بوشهر طی سالهای 85- 1335

سال

تعداد خانوار

تعداد جمعیت

متوسط بعد خانوار

افزایش جمعیت

تعداد

درصد سالانه

1335

3561

18410

5.2

-

-

1345

4615

23537

5.1

5127

2.5

1355

12887

58893

4.6

35356

9.2

1365

24949

124745

5.0

65852

7.5

1375

28081

143775

5.1

19030

1.4

1385

40841

169966

4.2

26191

1.7

میانگین رشد سالانه 85-1335

4.5

ماخذ  :  مرکز آمار ایران - سرشماری های عمومی .

 

برای نمایش بهتر تغییرات ساختار سنی جمعیت در شهر بوشهر در طول سالهای 85-1365 هرم های سنی جمعیت این شهر در دو سرشماری یاد شده ارایه می شود که بخوبی کاهش فراوان سهم جمعیت زیر 15 سال را دراین شهر و تورم شدید گروههای سنی میان سال را نمایان می سازد

 

نمودار 1-6-1- بررسی و مقایسه هرم سنی جمعیت شهر بوشهر در مقطع 1365 و 1385

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در سالهای اخیر با ظهور منطقه ویژه پارس جنوبی به عنوان قطب اقتصادی نفت وگاز در سراسر کشور و این استان ، گرایشهای مهاجرتی از عرصه های شمالی استان تغییر جهت یافته وبه سوی جنوب معطوف شده است . به همین جهت آهنگ رشد جمعیت در شهر بوشهر که در گذشته روندهای شتابانی داشته است  در دهه های اخیر کاسته شده و به حدود 4/1 و7/1  تقلیل یافته است .

 

نمودار شماره 2-6-2- تحولات جمعیت شهر – رشد جمعیت طی سالهای 1335 تا 1385

 

 

 

 

 

 

 

  

  روند مهاجر پذیری شهر بوشهر که در دوره سالهای 65-1355 سالانه معادل8/5درصد بوده است، در دوره بعدی که مقارن سالهای جنگ و رکود فعالیتهای بندری و اقتصادی دراین شهراست  متوقف شده و سالانه 4/0 درصد نیز حالت مهاجر فرستی  در بوشهر گزارش شده است . که در سالهای اخیر تغییر یافته و روند مهاجرپذیری شهر بصورت مجدد آغاز شده و در فاصله سالهای 85-1375 سالانه 5/0 در  بوده است .  در سالهای اخیر اغلب  مهاجران به کانونهای جدید شهری دراین استان ومراکز جنوبی استان که برای گاز ونفت مراحل توسعه جدیدی را آغاز کرده است به ویژه کنگان وعسلویه جذب شده اند و سهم شهر بوشهر نسبت به گذشته کاسته شده است .

 

جدول شماره2-6-2- تحولات میزانهای مهاجرتی در شهر بوشهر

سال

کل

میزانه رشد

عوامل رشد سالانه

جمعیت

سالانه

طبیعی

خالص مهاجرت

1365

124475

7.5

1.7

5.8

1375

143775

1.4

1.8

-0.4

1385

169966

1.7

1.2

0.5

 

 

 

مطالعات شناخت وضع موجود  روشنگر این واقعیت  است که بدلیل تحولات فراوان اقتصادی که در عرصه های جنوبی استان بوشهر در حال وقوع است و حجم عظیم سرمایه گذاریهای ملی در عرصه های عسلویه و پارس جنوبی که در آینده نزدیک مرکز اقتصادی کشور را به این محدوده منقل می سازد، گرایشهای مهاجرتی از عرصه های شمالی استان تغییر جهت یافته و بسوی جنوب منعطف شده است. به همین جهت آهنگ رشد جمعیت در شهر بوشهر که در دهه های قبل  رشد شتابانی داشت در دهه های اخیر  کاسته شده و به حدود 14/1 و 7/1  درصد که نزدیک به طبیعی جمعیت در سالهای اخیر است رسیده است. همانطور که تحولات میزانهای مهاجرتی نشان می دهد دردهه سالهای 75-65  این میزان منفی و برابر منهای 4/0 درصد بوده که برای سالهای 85-75  افزایش یافته و 5/0 درصد بالغ گردیده است،که بهرحال میانگین آن در طول بیست سال گذشته برای این شهر معادل صفر می باشد .

رویکرد توسعه شهری نا پیوسته و ایجاد مراکز توسعه و شهرهای جدید در اطراف نیز گرایشهای مهاجرتی به شهر بوشهر را با کاهش روبرو ساخته است.سر ریز جمعیت نیز در شهر جدید عالی شهر و روستاهای واقع در حوزه نفوذ جذب شده اند . از سوی دیگر بوشهر مرکز سیاسی و اداری و اقتصاد بازرگانی استان است و افزایش خدمات صادراتی و وارداتی از این بندر و تاسیس بنادر جدید صیادی، افزایش فرصت های شغلی در محدوده شهر بوشهر را نوید میدهد و پیش بینی می شود در سالهای آینده روندهای ملایمی برای جذب مهــاجرین به این شهر ظــاهر گــردد.

 

فعالیتهای پایه و غیر پایه (تبعی)

   برای تعیین فعالیتهای پایه در شهر بوشهر، از آمارهای تفصیلی اشتغال شهر استفاده می شود. به دلیل عدم انتشار آخرین آمارهای اشتغال در سطح شهر به ناچار آمارهای متناظر در سطح مناطق شهری شهرستان مورد استفاده قرار می گیرد. با توجه به سهم بالای شهر بوشهر درمناطق شهری شهرستان بوشهر ( در سال 1385 ، 2/91 درصد جمعیت مناطق شهری شهرستان در شهر بوشهر ساکن بوده اند و همچنین در سال 1375، شهر بوشهر 1/78 درصد از شاغلان مناطق شهری شهرستان را به خود اختصاص داده بود) می توان نتایج به دست آمده در مورد مناطق شهری شهرستان را قابل انتساب  به شهر دانست.

شناخت فعالیتهای پایه یا روش پایه اقتصادی به معنای تعیین بخش اصلی اقتصاد یک منطقه است که معمولاً با ویژگیهای زیر شناخته می شود.

فعالیت پایه، فعالیت اقتصادی عمده ای است که مازاد تولید آن به سایر نقاط صادر می شود.

فعالیت پایه، معمولاً در مقیاس اقتصادی، فعالیتی وسیع است.

فعالیت پایه، مشاغل غیر پایه (تبعی) ایجاد می کند و فعالیتهای تبعی فعالیتهایی هستند که خدمات مورد نیاز مصرف ساکنان را فراهم می آوردند.

استفاده از ضریب مکانی فعالیت ( حاصل تقسیم سهم اشتغال در هر یک از فعالیتهای اقتصادی در منطقه به سهم اشتغال همان فعالیت در کشور- در این بررسی مناطق شهری شهرستان نسبت به کل کشور) بیانگر آنست که فعالیت ماهیگیری ( پرورش و صید آّبزیان)، تامین برق، گاز و آب،  هتل و رستوران، حمل ونقل و انبارداری، واسطه گریهای مالی، مستغلات، اجاره و .... بخشی از فعالیتهای پایه را در مناطق شهری شهرستان بوشهر تشکیل می دهد . در اینصورت در نبود اطلاعات تفصیلی در مورد بخش صنایع، مشاغل پایه را در سال 1385 در مناطق شهری شهرستان بوشهر و در حد فعالیتهای فوق الذکر می توان 13953 محاسبه کرد که بدین ترتیب مشاغل غیر پایه 50336  برآورد می شود . نسبت مشاغل پایه به مشاغل غیر پایه (تبعی) در سال مورد بحث 1 به 61/3 محاسبه می شود. به عبارت دیگر در سال 1385 به ازاء هر فعالیت پایه (شغل)، 61/3 شغل غیر پایه ( تبعی ) وجود داشته است. ذکر این نکته ضروریست واحدهای خدماتی دولتی نظیر فعالیت های اداره امور عمومی و .... ، آموزش و بهداشت که معمولاً تعداد کارکنان بیشتری را در خدمت دارند و ضریب مکانی فعالیت آنها از واحد بزرگتر است، مد نظر قرار نگرفته است. ضمن آنکه در فعالیت هایی که پایه تلقی شده ، از تفکیک شاغلان به پایه و غیر پایه خودداری شده است.

 

ساختار عمومی اقتصاد شهر

در سال 1385، ترکیب بخشی شاغلان ساکن در مناطق شهری شهرستان بوشهر: کشاورزی 3/3 %، صنایع 3/23 % و خدمات 4/73 % - در سال 1381، ترکیب بخشی کارگاههای واقع در شهر و همچنین مناطق شهری شهرستان بوشهر: کشاورزی 3/0%، صنایع 9/13 % و خدمات 8/85%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2- پیش بینی جمعیت شهر (سال افق 1400)  

 

1-2- پیش بینی جمعیت شهر در افق طرح (ظرفیت جمعیت پذیری بالفعل)

    مطالعات شناخت وضع موجود  روشنگر این واقعیت  است که بدلیل تحولات فراوان اقتصادی که در عرصه های جنوبی استان بوشهر در حال وقوع است و حجم عظیم سرمایه گذاریهای ملی در عرصه های عسلویه و پارس جنوبی که در آینده نزدیک مرکز اقتصادی کشور را به این محدوده منقل می سازد، گرایشهای مهاجرتی از عرصه های شمالی استان تغییر جهت یافته و بسوی جنوب منعطف شده است. به همین جهت آهنگ رشد جمعیت در شهر بوشهر که در دهه های قبل  رشد شتابانی داشت در دهه های اخیر  کاسته شده و به حدود 14/1 و 7/1  درصد که نزدیک به طبیعی جمعیت در سالهای اخیر است رسیده است. همانطور که تحولات میزانهای مهاجرتی (جدول شماره 1-6-1 )نشان می دهد دردهه سالهای 75-65  این میزان منفی و برابر منهای 4/0 درصد بوده که برای سالهای 85-75  افزایش یافته و 5/0 درصد بالغ گردیده است،که بهرحال میانگین آن در طول بیست سال گذشته برای این شهر معادل صفر می باشد .

رویکرد توسعه شهری نا پیوسته و ایجاد مراکز توسعه و شهرهای جدید در اطراف نیز گرایشهای مهاجرتی به شهر بوشهر را با کاهش روبرو ساخته است.سر ریز جمعیت نیز در شهر جدید عالی شهر و روستاهای واقع در حوزه نفوذ جذب شده اند . از سوی دیگر بوشهر مرکز سیاسی و اداری و اقتصاد بازرگانی استان است و افزایش خدمات صادراتی و وارداتی از این بندر و تاسیس بنادر جدید صیادی، افزایش فرصت های شغلی در محدوده شهر بوشهر را نوید میدهد و پیش بینی می شود در سالهای آینده روندهای ملایمی برای جذب مهــاجرین به این شهر ظــاهر گــردد.

 

 

 

 

- حداقل رشد جمعیت

درصورت توازن مهاجران وارد شده با مهاجران خارج شده از شهر و با فرض میزان باروری 5/1 فرزند و متوسط عمر 75 سال، تا افق 1395 جمعیت شهر بوشهر برابر با 190 هزار نفر و تا سال 1400جمعیت به 197 هزار نفر خواهد رسید . این در شرایطی است که عرصه و آثار توسعه صنعت نفت و گاز و پتروشیمی به حوزه میانی استان تسری نیابد.

 

- متوسط رشد جمعیت

   با توجه به روند روبه رشد اقتصاد بوشهر ، پذیرش میزان 5/0 درصد مهاجر در محاسبات جمعیتی لحاظ شده است . بدین ترتیب با توجه به رشد طبیعی جمعیت پیش بینی می شود میانگین  رشد جمعیت شهر بوشهر تا افق 1400 به 4/1 درصد و تعداد جمعیت در سال 1395 معادل 197 هزار و درسال1400 برابر209 هزار نفر شود. با فرض آنکه صنایع پشتیبان حوزه توسعه پارس جنوبی به حوزه میانی استان و شهر بوشهر نیز  کشیده شود.

 

- حداکثر رشد جمعیت

   در صورت رشد بیشتر عوامل توسعه منطقه و افزایش سرمایه گذاریهای خارجی و داخلی در محدوده منطقه ، میزان مهاجرتها به منطقه نیز بیشتر خواهد شد . با این فرض میزان خالص مهاجرت به بوشهر افزایش یافته و از 5/0 درصد فاصله گرفته و  به تدریج طی سالهای  1385 تا افق 1400 به 5/2 درصد نیز خواهد رسید . در این صورت رشد سالانه جمعیت شهر بوشهر در دوره نخست 5/1 درصد ولی در انتها 5/3 درصد خواهد بود که میانگین آن برابر 8/2 درصد می باشد. در این صورت  تعداد جمعیت نیز در سال 1395 برابر 222 هزار و تا سال 1400 برابر 264 هزار نفر برآورد می شود که این فرض با تکیه بر فرض انتقال و استقرار صنایع نفت و گاز و پتروشیمی به حوزه میانی استان قابل پیش بینی است.

 

            جدول شماره  1-2-  گزینه های سه گانه رشد جمعیت شهر بنـدر  بوشهر  تا افق1400

سالها

حداقل رشد

متوسط رشد

حداکثر رشد

جمعیت

رشد

جمعیت

رشد

جمعیت

رشد

1385

169966

 

169966

 

169966

 

1387

175844

1.7

175844

1.7

175844

1.7

1390

182290

1.2

183937

1.5

189540

2.5

1392

185600

0.9

189161

1.4

201260

3.0

1395

190108

0.8

196684

1.3

221538

3.2

1400

196880

0.7

208846

1.2

263908

3.5

میانگین رشد دوره

1.0

 

4/1

 

2.8

   ارقام گزینه دوم با توجه به چشم انداز توسعه مورد نظر به عنوان گزینه مطلوب و عملیاتی برای سایر بخشهای طرح ، انتخاب می شود و ارقام گزینه اول و سوم بعنوان سقف و کف برای محاسبه خطای برآورد منظور می گردد. این فرضیه بیشتر ناشی از تقویت ارتباط حوزه صنعتی پارس با حوزه جنوبی استان فارس و شیراز قابل پیش بینی می باشد.

 

 

نمودار شماره 1-2- گزینه سه گانه پیشنهادی جمعیت شهر بوشهر تا افق 1400

 

 

نمودار شماره 2-2- گزینه سه گانه پیشنهادی رشد جمعیت تا افق 1400

 

 

 

 

 

 

 

 

2-2-  برآورد ظرفیت جمعیت پذیری بالقوه شهربوشهر

به منظور برآورد ظرفیت جمعیت پذیری بالقوه شهر بوشهر؛ سرانه مسکونی هر محله با توجه به ضابطه میانگین عرصه زمین در نظر گرفته شده برای هر واحد مسکونی با توجه به نقش و ویژگی های تعریف شده برای هر محله مشخص گردید، از سوی دیگر سرانه خدمات هفتگانه شهری نیز که در مجموع در حدود 9.1 مترمربع پیشنهاد شده است، با سرانه مسکونی پیشنهادی هر محله جمع شد، تا مجموع سرانه های پیشنهادی مسکونی و خدمات هفتگانه شهری هر محله مشخص گردد.

حال از تقسیم مجموع سطوح مسکونی موجود هر محله و اراضی بایر و قابل توسعه در هرمحله بر مجموع سرانه های پیشنهادی مسکونی و خدمات شهری، ظرفیت جمعیت پذیری بالقوه محلات و نواحی مشخص گردید.

جدول شماره 2-2، برآورد جمعیت پذیری بالقوه شهر بوشهر را به تفکیک نواحی و محلات نشان می دهد. ضمناً ظرفیت جمعیت پذیری بالفعل ناحیه 8 شهر بر مبنای برآورد های سکونتگاه های حریم 5 تا10 کیلومتری نیروگاه اتمی بوشهر، در حدود 41 هزار نفر تعیین شده است.

لازم به ذکر است که برای اراضی آماده سازی پادگان نیروی هوایی در ناحیه 10 شهر بوشهر، ظرفیت جمعیت پذیری در حدود 30 هزار نفر تعیین شده است.

بنابراین در مجموع ظرفیت جمعیت پذیری بالقوه شهر بوشهر 295700 نفر تعیین شده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره 2-2- برآورد جمعیت پذیری بالقوه شهر بوشهر

نواحی

محلات

سرانه مسکونی در هر محله با توجه به ضابطه عرصه مابازای هر واحد

سرانه پیشنهادی خدمات هفتگانه شهری

مجموع سرانه مسکونی و سرانه پیشنهادی خدمات

سطح مسکونی موجود بوشهر و سطح بایر (هکتار)

جمعیت پذیری بالقوه

ناحیه 1

1

21.95

9.1

31.05

21.24

6841

2

-

9.1

-

-

 

کل ناحیه 1

21.95

9.1

31.05

 

6841

ناحیه 2و3

1

17.1

9.1

26.2

3.22

1229

2

17.1

9.1

26.2

7.81

2981

3

14.63

9.1

23.7

5.61

2367

4

14.63

9.1

23.7

19.52

8236

5

-

 

 

 

14813

کل ناحیه 2و3

 

 

 

 

 

ناحیه 4

1

17.1

9.1

26.2

22.24

8489

2

17.1

9.1

26.2

10.54

4023

3

14.63

9.1

23.7

25.04

10565

4

17.1

9.1

26.2

24.59

9385

5

17.1

9.1

26.2

11.47

4378

6

 

 

 

 

 

کل ناحیه 4

 

 

 

 

36840

ناحیه 5

1

<